«Το δάσος πλησιάζει σε σημείο από το οποίο δεν μπορεί να αυτοσυντηρηθεί», τόνισε ο ερευνητής του MapBiomas, Μπρούνου Φεχέιρα, υπογραμμίζοντας ότι όταν οι απώλειες ξεπεράσουν το 20%-25% της βλάστησης, ο κύκλος των βροχών διαταράσσεται και μεγάλες εκτάσεις τείνουν να μετατραπούν σε σαβάνες.

Η Βραζιλία, που τον Νοέμβριο θα φιλοξενήσει την COP30 του ΟΗΕ για το κλίμα στην πόλη Μπελέμ, κατέχει περίπου το 60% του Αμαζονίου, δηλαδή 421 εκατομμύρια εκτάρια (4,2 εκατ. τ.χλμ.). Το 2024, η επιφάνεια που έχει επηρεαστεί από ανθρώπινες δραστηριότητες –κυρίως αγροτικές– έφθασε το 15,3%. Παράλληλα, οι εκτάσεις για κτηνοτροφία έχουν πενταπλασιαστεί από το 1985, φτάνοντας τα 56,1 εκατ. εκτάρια (561.000 τ.χλμ.).

Αποψίλωση και κλιματική αλλαγή

Ο Αμαζόνιος παίζει καθοριστικό ρόλο στην απορρόφηση αερίων του θερμοκηπίου που προκαλούν την κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, η αποψίλωση αυξήθηκε κατά 4% από τον Αύγουστο 2024 έως τον Ιούλιο 2025, εξαιτίας κυρίως των καταστροφικών πυρκαγιών που εντάθηκαν από την ιστορική ξηρασία στη χώρα. Παρά την πρόσφατη αύξηση, οι απώλειες έχουν μειωθεί αισθητά μετά την επιστροφή στην εξουσία του προέδρου Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα τον Ιανουάριο του 2023, σε σύγκριση με τις δραματικές αυξήσεις που είχαν καταγραφεί επί προεδρίας του ακροδεξιού Ζαΐχ Μπολσονάρου.

Πηγή: Lifo.gr

Το ηλιοβασίλεμα του Αμαζονίου θα αποτελέσει το φόντο για την παράσταση της Μαράια Κάρεϊ, σε μια οπτική ωδή της σημασίας της προστασίας του φυσικού κόσμου. Η σκηνή σχεδιάζεται με πηγή έμπνευσης το λουλούδι σύμβολο της περιοχής, τη Βικτώρια Αμαζόνικα, είδος νούφαρου.

Στη συναυλία, θα εμφανιστούν επίσης καλλιτέχνες που θα παρουσιάσουν την τοπική κουλτούρα της πολιτείας Παρά, συμπεριλαμβανομένων των Ντόνα Ονέτε, Ζοέλμα και Γκάμπι Αμάραντος.

Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί δύο μήνες πριν από την 30η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP30) στο Μπελέμ της Βραζιλίας σε μια προσπάθεια να δοθεί ένα ισχυρό μήνυμα για την ανάγκη προστασίας της βιοποικιλότητας της περιοχής.

«Καθώς η Διάσκεψη πραγματοποιείται τον Νοέμβριο» ανέφεραν οι διοργανωτές, «η συναυλία Amazônia Live – Today and Always with Mariah Carey αναδεικνύει την ανάγκη να διατηρηθεί το δάσος προστατεύοντας τους αυτόχθονες πληθυσμούς του, ενθαρρύνοντας τη βιοοικονομία, αποκαθιστώντας τις υποβαθμισμένες εκτάσεις και αναδασώνοντας – συμβάλλοντας έτσι στην παγκόσμια πρόκληση της μείωσης των εκπομπών άνθρακα».

Πηγή: Lifo.gr

Στα τέλη του προηγούμενου χρόνου εγκαινίασε την “AMAZÔNIA”, μια περιοδεύουσα έκθεση στη Βαρκελώνη που απεικονίζει τη μεγαλύτερη περιοχή βιοποικιλότητας στον πλανήτη: τον Αμαζόνιο. Ένα μέρος γεμάτο ομορφιά που κρύβει μια ιδιαίτερη μαγεία και στο οποίο ο Salgado ταξίδεψε πολλές φορές κατά τη διάρκεια των επτά ετών.

Η “AMAZÔNIA” περιλαμβάνει περισσότερες από 200 φωτογραφίες – οι περισσότερες από αυτές μεγάλου μεγέθους – επτά ταινίες και ένα soundtrack που συνέθεσε για την περίσταση ο Jean-Michel Jarre. Σε αυτό, ο μουσικός χρησιμοποίησε ήχους από τον Αμαζόνιο από τα αρχεία του Εθνογραφικού Μουσείου της Γενεύης.

Η έκθεση μας καλεί να αναλογιστούμε τη λεπτή κατάσταση αυτού του τμήματος του πλανήτη με μια τεράστια περιοχή που εκτείνεται σε εννέα χώρες στη Νότια Αμερική. Με τα χρόνια, χάνει τον γηγενή πληθυσμό της και η περιοχή έχει γίνει θύμα μιας συνεχούς καταστροφής της βιοποικιλότητάς της. Κάθε χρόνο, οι φάρμες επεκτείνονται, καταστρέφοντας τα εδάφη των λαών.

«Αυτές οι εικόνες μαρτυρούν τι επιζεί πριν εξαφανιστεί ακόμη περισσότερο. Για να ξεφύγει η ζωή και η φύση από περαιτέρω καταστροφή και λεηλασία, είναι καθήκον κάθε ανθρώπου στον πλανήτη να συμμετάσχει στην προστασία τους», λένε οι Lélia Wanick Salgado και Sebastião Salgado.

Το φιλόδοξο φωτογραφικό έργο δείχνει την ομορφιά και το μεγαλείο αυτής της περιοχής και αναδεικνύει τη σημασία της διατήρησής της. Στις φωτογραφίες μπορούμε να δούμε τροπικές περιοχές, επιβλητικούς ουρανούς με σχηματισμούς νεφών, την οροσειρά Imerí – μια από τις πιο σημαντικές στη Βραζιλία – και αυτόν τον Πράσινο Παράδεισο με τα πλούσια διακλαδισμένα δέντρα. Δίπλα σε αυτές τις φωτογραφίες τοπίων, ο Salgado απεικονίζει τους κατοίκους του Αμαζονίου: μας μιλάνε για την καθημερινότητά τους, ανακαλύπτουν τον πολιτισμό τους και μοιράζονται τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Περισσότεροι από 310.000 αυτόχθονες άνθρωποι από διαφορετικές κοινότητες ζουν εκεί.

Η “AMAZÔNIA” εκθέτει τις φωτογραφίες σε ένα δωμάτιο με χαμηλό φωτισμό, αναδεικνύοντας τον φωτισμό των έργων. Αναδημιουργεί επίσης χώρους που μοιάζουν με τις κατοικίες των αυτοχθόνων γνωστών ως “ocas”, όπου προβάλλονται τα βίντεο με τις μαρτυρίες των αυτόχθονων κοινοτήτων.

Η έκθεση φτάνει στη Βαρκελώνη μετά από μια περιοδεία που την έχει οδηγήσει σε Μαδρίτη, Παρίσι, Ρώμη, Λονδίνο, Μάντσεστερ, Λος Άντζελες, Σάο Πάολο, Ρίο ντε Τζανέιρο, Αβινιόν, Ζυρίχη και Μιλάνο. Συνολικά έχει προσελκύσει ενάμιση εκατομμύριο επισκέπτες.

Την έκθεση “AMAZÔNIA” έχει επιμεληθεί η Lélia Wanick Salgado, σύζυγος του Sebastião Salgado. Είναι Βραζιλιάνα σχεδιάστρια, σκηνογράφος, επιμελήτρια τέχνης και οικολόγος.

Το ντοκιμαντέρ για τον φωτογράφο Sebastião Salgado υπάρχει στην ελληνική πλατφόρμα streaming Cinobo.

Πηγή: Horse

«Αν και οι άνθρωποι στις βιομηχανικές χώρες έχουν πρόσβαση στη σύγχρονη ιατρική περίθαλψη, κάνουν πιο καθιστική ζωή και ακολουθούν μια διατροφή πλούσια σε κορεσμένα λίπη. Αντίθετα, οι Tsimane έχουν ελάχιστη ή καθόλου πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, αλλά είναι εξαιρετικά σωματικά δραστήριοι και καταναλώνουν μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες που περιλαμβάνει λαχανικά, ψάρια και άπαχο κρέας».

«Η φυλή, μας έχει προσφέρει γνώση σχετικά με τις δυνητικά επιζήμιες επιπτώσεις του σύγχρονου τρόπου ζωής στην υγεία μας», δήλωσε ο συγγραφέας της μελέτης Andrei Irimia, επίκουρος καθηγητής γεροντολογίας, νευροεπιστήμης και βιοϊατρικής μηχανικής στο USC Leonard Davis School of Gerontology και στο USC Viterbi School of Engineering. «Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ατροφία του εγκεφάλου μπορεί να επιβραδυνθεί σημαντικά από τους ίδιους παράγοντες τρόπου ζωής που σχετίζονται με πολύ χαμηλό κίνδυνο καρδιακής νόσου».

Οι ερευνητές ενέταξαν 746 ενήλικες Tsimane, ηλικίας 40 έως 94 ετών, στη μελέτη τους. Για να αποκτήσουν σαρώσεις εγκεφάλου, παρείχαν μεταφορά στους συμμετέχοντες από τα απομακρυσμένα χωριά τους στο Τρινιδάδ της Βολιβίας, στην πλησιέστερη πόλη με εξοπλισμό αξονικής σάρωσης. Αυτό το ταξίδι θα μπορούσε να διαρκέσει έως και δύο ολόκληρες μέρες γι’ αυτούς διασχίζοντας το ποτάμι και τον δρόμο.

Η ομάδα χρησιμοποίησε τις σαρώσεις για να υπολογίσει τους όγκους του εγκεφάλου και στη συνέχεια εξέτασε τη συσχέτισή τους με την ηλικία για τον κάθε Tsimane. Στη συνέχεια, συνέκριναν αυτά τα αποτελέσματα με αυτά σε τρεις βιομηχανοποιημένους πληθυσμούς στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η διαφορά στους όγκους του εγκεφάλου μεταξύ της μέσης και της τρίτης ηλικίας είναι 70% μικρότερη στους Tsimane από ότι στους δυτικούς πληθυσμούς. Αυτό υποδηλώνει ότι οι εγκέφαλοι των Tsimane πιθανότατα βιώνουν πολύ λιγότερη εγκεφαλική ατροφία από τους Δυτικούς καθώς γερνούν.

Η ατροφία συσχετίζεται με κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης, λειτουργικής έκπτωσης και άνοιας. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι Tsimane έχουν υψηλά επίπεδα φλεγμονής, η οποία συνήθως σχετίζεται με την ατροφία του εγκεφάλου στους Δυτικούς. Αλλά η μελέτη τους δείχνει ότι η υψηλή φλεγμονή δεν έχει έντονη επίδραση στους εγκεφάλους Tsimane.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, οι χαμηλοί καρδιαγγειακοί κίνδυνοι των Tsimane μπορεί να υπερτερούν του φλεγμονώδους κινδύνου που προκαλείται από τη μόλυνση, εγείροντας νέα ερωτήματα σχετικά με τα αίτια της άνοιας. Ένας πιθανός λόγος είναι ότι, στους Δυτικούς, η φλεγμονή σχετίζεται με την παχυσαρκία και τα μεταβολικά αίτια. Στους Tsimane όμως οδηγείται από αναπνευστικές, γαστρεντερικές και παρασιτικές λοιμώξεις. Οι μολυσματικές ασθένειες είναι η πιο σημαντική αιτία θανάτου μεταξύ των Τσιμάνε.

«Ο καθιστικός τρόπος ζωής και η διατροφή μας πλούσια σε σάκχαρα και λίπη μπορεί να επιταχύνουν την απώλεια εγκεφαλικού ιστού με την ηλικία και να μας κάνουν πιο ευάλωτους σε ασθένειες όπως το Αλτσχάιμερ», δήλωσε η συγγραφέας της μελέτης Hillard Kaplan, καθηγήτρια οικονομικών και ανθρωπολογικής υγείας στο Πανεπιστήμιο Chapman. Έχει μελετήσει τους Tsimane για σχεδόν δύο δεκαετίες.

Οι ιθαγενείς Tsimane τράβηξαν την προσοχή των επιστημόνων – και του κόσμου – όταν μια προηγούμενη μελέτη τους βρήκε ότι είχαν εξαιρετικά υγιείς καρδιές σε μεγαλύτερη ηλικία. Αυτή η προηγούμενη μελέτη, που δημοσιεύτηκε από το The Lancet το 2017, έδειξε ότι οι Tsimane έχουν τον χαμηλότερο επιπολασμό αθηροσκλήρωσης των στεφανιαίων αγγείων από οποιονδήποτε πληθυσμό που είναι γνωστός στην επιστήμη και ότι έχουν λίγους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο. Το πολύ χαμηλό ποσοστό καρδιακών παθήσεων μεταξύ των περίπου 16.000 Tsimane σχετίζεται πολύ πιθανόν με τον προβιομηχανικό τρόπο ζωής τους, το κυνήγι, τη συλλογή, το ψάρεμα και τη γεωργία.

«Αυτή η μελέτη δείχνει ότι οι Tsimane ξεχωρίζουν όχι μόνο από την άποψη της υγείας της καρδιάς αλλά και της υγείας του εγκεφάλου», είπε ο Kaplan. «Τα ευρήματα δίνουν άφθονες ευκαιρίες για παρεμβάσεις για τη βελτίωση της υγείας του εγκεφάλου, ακόμη και σε πληθυσμούς με υψηλά επίπεδα φλεγμονής».

Πηγή: USC.EDU