Ένα παράδειγμα είναι ο παγετώνας Taschachferner, στην τιρολέζικη κοιλάδα του Pitztal (στη δυτική Αυστρία), ο οποίος έχει υποχωρήσει εκατοντάδες μέτρα μεταξύ 1970 και 1987.

Τον Αύγουστο, αρχαιολόγοι από το Πανεπιστήμιο του Ίνσμπρουκ πραγματοποίησαν την πρώτη επιθεώρηση της τοποθεσίας του παγετώνα όπου συνετρίβη ένα αμερικανικό βομβαρδιστικό B-17 το 1944, μετά από επίθεση στο εργοστάσιο της Skoda, στη σημερινή Τσεχική Δημοκρατία. Αυτό το αεροπλάνο, που έπεσε από ύψος 2.500 μέτρων, ήταν θαμμένο κάτω από πάγο για δεκαετίες, αλλά τώρα τα λείψανά του αρχίζουν να έρχονται στο φως.

Δεν είναι η μόνη σημαντική ανακάλυψη σε αυτήν την περιοχή. Το 2016, οι αρχαιολόγοι βρήκαν μια παγίδα με ξύλο πεύκου στην κοντινή κορυφή Seekarjoch, σχεδόν στα 3.000 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, για το κυνήγι αλπικών αγριοκάτσικων ή αγριόγιδων. Τοποθετήθηκε τον 14ο αιώνα και έχει διατηρηθεί μέχρι σήμερα χάρη στις χαμηλές θερμοκρασίες και τον πάγο που το σκέπαζε. Αυτού του είδους τα τεχνουργήματα, κατασκευασμένα από οργανικά υλικά, κινδυνεύουν να εξαφανιστούν γρήγορα τώρα που δεν έχουν πλέον την προστασία του πάγου.

Αντιμέτωποι με το γρήγορο λιώσιμο των πάγων που προκαλείται από την υπερθέρμανση του πλανήτη, οι αρχαιολόγοι φοβούνται ότι πολλά αντικείμενα ενδιαφέροντος θα χαθούν εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα για τη διατήρησή τους και ζητούν συντονισμένα μέτρα για τη διάσωση αυτών των ανακαλύψεων. «Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει συγκεκριμένη στρατηγική για την προστασία των ευρημάτων από το λιώσιμο των παγετώνων. Τα αντικείμενα συχνά ανακαλύπτονται τυχαία από ορειβάτες. Προσπαθούμε να αντιδράσουμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα όταν ειδοποιηθούμε», εξηγεί ο αρχαιολόγος Johannes Pöll από την Αυστριακή Ομοσπονδιακή Υπηρεσία για την Προστασία των Μνημείων.

Ο εμπειρογνώμονας θεωρεί πολύ σημαντική τη διεξαγωγή συστηματικών ερευνών σε περιοχές όπου υπάρχει υποψία για την παρουσία αρχαίων αντικειμένων, ειδικά σε παλιές διαβάσεις των Άλπεων, αλλά αναγνωρίζει ότι «αυτό είναι δυνατό μόνο με πολλές δαπάνες για προσωπικό και απαιτεί πολύ χρόνο, και στην Αυστρία σχεδόν δεν υπάρχει δυνατότητα γι’ αυτό».

Υπογραμμίζει ότι η ανακάλυψη του βομβαρδιστικού Β-17 στο Taschachferner «είναι ένα συναρπαστικό παράδειγμα της πολεμικής ιστορίας του εθνικοσοσιαλισμού». «Υποθέτουμε ότι συναρπαστικά ευρήματα θα συνεχίσουν να εμφανίζονται στον παγετώνα στο μέλλον», λέει ο Pöll.

Από την πλευρά του, ο Thomas Bachnetzer, επίσης αρχαιολόγος, εξηγεί ότι τα μικρότερα κομμάτια της βόμβας διασκορπίζονται με μετατόπιση πάγου και κατολισθήσεων. Η ομάδα του έχει ήδη αρχίσει να ταξινομεί και να τεκμηριώνει τα θραύσματα για να αποτρέψει την απώλεια τους. Ο Bachnetzer επισημαίνει τις υλικοτεχνικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η ομάδα σε αποστολές στα ψηλά βουνά, όπου τα ευρήματα βρίσκονται συνήθως σε υψόμετρα μεταξύ 2.500 και 3.000 μέτρων, μακριά από δρόμους και εύκολη πρόσβαση. Επιπλέον, οι απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες στα βουνά περιορίζουν τον χρόνο εργασίας στα εργοτάξια. «Η ανάκτηση πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, ειδικά όταν πρόκειται για οργανικά υλικά, τα οποία συνήθως είναι εξαιρετικά εύθραυστα», εξηγεί ο αρχαιολόγος.

Εκτός από συνέδρια και δημοσιεύσεις στα μέσα ενημέρωσης για την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού σχετικά με τη σημασία αυτών των ευρημάτων, οι αρχαιολόγοι έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία για να διευκολύνουν τη σωτηρία των αντικειμένων. Ένα παράδειγμα είναι η εφαρμογή “IceWatcher”, η οποία επιτρέπει σε ορειβάτες και πεζοπόρους να αναφέρουν αρχαιολογικά ευρήματα σε πραγματικό χρόνο. Τόσο ο Pöll όσο και ο Bachnetzer τονίζουν τη σημασία της ταχείας αντίδρασης. «Είμαστε πεπεισμένοι ότι η εφαρμογή, που αναπτύχθηκε από τους Ελβετούς συναδέλφους μας, θα συμβάλει στην αναφορά περισσότερων νέων ανακαλύψεων στο μέλλον», λέει ο Pöll. «Είναι αδύνατο για τους αρχαιολόγους να διερευνήσουν όλες τις παγετώδεις περιοχές, οπότε η συνεργασία με άλλους μέσω εφαρμογών είναι το κλειδί», λέει ο Bachnetzer.

Με τον ίδιο στόχο έχουν διανεμηθεί ενημερωτικά φυλλάδια σε καταφύγια κοντά στους παγετώνες.

Πηγή: El espectador

Πώς προέκυψε η αγάπη για τα βουνά και τις κορυφές;

Τα βουνά περιέχουν κορυφές. Οι κορυφές είναι ένα ταξίδι, που έχει ανάβαση και κατάβαση. Δεν ξεχνάμε την κατάβαση, που θα μας γειώσει. Πρώτα, γνώρισα τα βουνά. Με τον μπαμπά μου. Με τα πνευμόνια του μπαμπά και την μιμητική μου τρέλα στην αναπνοή του. Τον ευγνωμονώ (και) γι’ αυτό το κληροδότημα. Η άνεση στην αναπνοή είναι μεγάλο πλεονέκτημα για να χαρείς την ανάβαση. Τα βουνά (και οι κορυφές) είναι ο τόπος, που τον βρίσκω ξανά ή μάλλον που ξέρω ότι θα είναι πάντα. Γι’ αυτό κάθε μέρα που βρίσκομαι εκεί, είναι μια πρακτική επικοινωνίας με το παρελθόν μου, που πεισματικά το βάζω να ατενίζει το παρόν και το μέλλον μου.

Ποια εμπειρία από όλες αξίζει ιδιαίτερης αφήγησης;

Δυσκολεύομαι να ιεραρχήσω και να ξεχωρίσω. Θα μοιραστώ μια αίσθηση, που έχεις στα πολύ υψηλά υψόμετρα. Μια αίσθηση αφιλόξενης φιλοξενίας. Να σου θυμίσω, άνθρωπε, ότι σου επιτρέπω να με πατάς. Σου επιτρέπω να με γνωρίσεις και να αγναντεύεις την απέραντη ομορφιά μου. Η φιλοξενία μου απαιτεί τον σεβασμό σου. Εκεί, επειδή όλα είναι πολύ πιο ευμετάβλητα και μοναχά, νιώθεις τον σεβασμό. Αν δεν τον νιώσεις από την πρώτη φορά, μάλλον δεν είσαι για εκεί.

Ποια συναισθήματα σε κατακλύζουν, κάθε φορά που ολοκληρώνεται ένας στόχος;

Το πρώτο που γίνεται πάντα είναι τα δάκρυα. Ξέρεις πως οι δακρυγόνοι αδένες σου πρέπει να «παγώσουν», κατά τη διάρκεια μιας δύσκολης πορείας, για να μην χάσεις την απαραίτητη συγκέντρωση. Όταν όμως ολοκληρωθεί, ξεχύνονται σαν άλογα σε λιβάδι. Το επόμενο που θες να κάνεις είναι να μείνεις στην τεράστια αγκαλιά των σχοινοσυντρόφων/φισσών σου. Των ανθρώπων, με τους οποίους συγχρονίζεται η αναπνοή και η σκέψη σου 24 ώρες το 24ωρο, στο τέμπο των βουνών.

Επόμενοι στόχοι;

Επειδή τα βουνά απαιτούν οργάνωση, μετρώ ήδη αντίστροφα για τον Ιούλιο για την ψηλότερη κορφή της Ευρώπης στον Καύκασο, στο Καζμπέκ. Τον Οκτώβρη, τον Μεγάλο Άτλαντα στο Μαρόκο και ενδιάμεσα, εννοείται, όλα τα μονοπάτια του τόπου μας, που δεν έχω ακόμα γνωρίσει (ευτυχώς είναι πολλά κι εγώ αχόρταγη).