Η προσέγγιση της πρωτοβουλίας είναι συνειδητά ευρεία, καλύπτοντας τραγούδια, ταινίες, βιβλία, έργα τέχνης και φωτογραφίες, αλλά και ονόματα, προσωπογραφίες, φωνές, κινήσεις, προστατευόμενους φανταστικούς χαρακτήρες, λογότυπα, εμπορικά σήματα και χαρακτηριστικά σχεδιασμού. Όλες αυτές οι πληροφορίες θα μετατρέπονται αυτόματα σε σήματα που μπορούν να διαβαστούν από μηχανές.

Το μητρώο προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία τον Ιούνιο, ωστόσο οι ενδιαφερόμενοι μπορούν ήδη να κάνουν κράτηση για τα δικαιώματά τους. Η πρωτοβουλία αυτή φιλοδοξεί να γίνει το πρώτο διεθνές σημείο αναφοράς για την καταγραφή και προστασία πνευματικών δικαιωμάτων στην εποχή της AI.

Από τεχνικό πρότυπο σε παγκόσμιο πλαίσιο δικαιωμάτων

Όπως σημείωσε η Cate Blanchett, «η AI δεν μπορεί να σεβαστεί δικαιώματα που δεν μπορεί να αναγνωρίσει», υπογραμμίζοντας τη σημασία της ορατότητας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο ψηφιακό περιβάλλον. Αρχικά, η πρωτοβουλία αποτελεί τεχνική προσπάθεια τυποποίησης και όχι νομικά δεσμευτική απαίτηση.

Η αποτελεσματικότητα του προτύπου στην πράξη θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι πάροχοι AI, οι πλατφόρμες και οι εταιρείες υποδομών θα διαβάζουν, θα σέβονται και θα εφαρμόζουν τεχνικά τα σχετικά σήματα. Το εγχείρημα ανοίγει το δρόμο για ένα νέο πλαίσιο προστασίας των δημιουργών στην ψηφιακή εποχή.

Το έργο «L’Astrologue ou les Faux Présages» («Ο Αστρολόγος ή Τα Ψεύτικα Προμηνύματα»), μια κωμωδία τριών πράξεων, έκανε πρεμιέρα στη Βασιλική Όπερα στο Παλάτι των Βερσαλλιών την περασμένη εβδομάδα. Η δίωρη παράσταση αφηγείται την ιστορία ενός πλούσιου αστού Παριζιάνου που, καθοδηγούμενος από έναν τσαρλατάνο αστρολόγο με το όνομα Πσεντοράμους, επιμένει να παντρέψει την κόρη του Λουσίλ με έναν ηλικιωμένο και χρεωμένο περουκοποιό.

Αν και το θέμα θυμίζει αυθεντικό Μολιέρο, ο διάλογος, η μουσική, τα κοστούμια και τα σκηνικά δημιουργήθηκαν με τη βοήθεια ενός γαλλικού εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης, του Le Chat («Η Γάτα»). Η ομάδα ερευνητών της Σορβόννης δούλεψε στο πρότζεκτ «Molière Ex Machina» για δύομισι χρόνια, μαζί με την τριμελή καλλιτεχνική ομάδα και ερευνητική κολλεκτίβα Obvious.

Ένας κριτικός χαρακτήρισε την απομίμηση της AI ως «εντυπωσιακή, σχεδόν αποσταθεροποιητική», ενώ επαίνεσε τον διάλογο ως «εντελώς πειστικό». Η παραγωγή περιλάμβανε ένα «διανοητικό πινγκ-πονγκ» με περίπου 20.000 ανταλλαγές μεταξύ ερευνητών, φιλολόγων, γλωσσολόγων, ιστορικών και του Le Chat. Καθώς η ομάδα πρόσθετε πληροφορίες στην τεχνητή νοημοσύνη, κάθε λέξη και σκηνή περνούσε από αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις, με τους ειδικούς να εξηγούν γιατί κάποια αποσπάσματα δεν λειτουργούσαν και να ζητούν νέες εκδοχές.

Η διαδικασία δημιουργίας και οι προκλήσεις της AI

«Η διαδικασία ήταν μακρά και απαιτητική», δήλωσε ο σκηνοθέτης του έργου Mickaël Bouffard, επικεφαλής του Théâtre Molière Sorbonne. Εξήγησε ότι το πρώτο προσχέδιο του Le Chat ήταν μόλις οκτώ σελίδες και «όχι ιδιαίτερα ενδιαφέρον», γεγονός που οδήγησε σε πολλαπλές αναθεωρήσεις των σκηνών.

«Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μια υπερδύναμη: μπορεί να αποθηκεύσει όλο το έργο που έγραψε ο Μολιέρος αλλά και όσα διάβασε», είπε ο Bouffard στο France Info. «Εμείς οι άνθρωποι δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό.» Το θέμα της αστρολογίας –που συναντάται σε έργα του ίδιου του Μολιέρου– και ο τίτλος προτάθηκαν από την AI, θίγοντας επίκαιρα ζητήματα σχετικά με τη χρήση της τεχνολογίας. «Η αστρολογία μας επιτρέπει να μιλήσουμε για τη χειραγώγηση, τις ψευδείς πεποιθήσεις και την παραπληροφόρηση – θέματα ιδιαίτερα επίκαιρα», σημείωσε ο Pierre-Marie Chauvin, αναπληρωτής καθηγητής στη Σορβόννη.

Υπάρχουν σχέδια το έργο να παρουσιαστεί σε όλη τη Γαλλία αλλά και στο εξωτερικό.

Αντιδράσεις στον χώρο του πολιτισμού

Ο Μολιέρος, που πέθανε το 1673, παραμένει τόσο επιδραστικός ώστε τα γαλλικά συχνά αποκαλούνται «η γλώσσα του Μολιέρου». Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα στη βιομηχανία της ψυχαγωγίας και προκαλεί έντονες συζητήσεις. Η χρήση της για την αναπαραγωγή του Μολιέρου θα είχε προκαλέσει αντιδράσεις στη Γαλλία αν το εγχείρημα δεν υλοποιούνταν από ακαδημαϊκούς ειδικούς του Théâtre Molière Sorbonne, που ειδικεύονται στην πιστή ανακατασκευή παραγωγών του 17ου αιώνα.

Έκθεση που κατατέθηκε στη γαλλική Εθνοσυνέλευση πέρυσι χαρακτήρισε τη γενετική AI ως «θαυμάσια ευκαιρία, ένα συναρπαστικό εργαλείο και ισχυρό μοχλό δημιουργικότητας». Ωστόσο προειδοποίησε ότι η AI «απειλεί πολλές επαγγελματικές ομάδες στον πολιτισμό επειδή επιτρέπει την παραγωγή περιεχομένου που μπορεί να ανταγωνιστεί άμεσα τις ανθρώπινες δημιουργίες», τονίζοντας πως «είναι απαραίτητο να βρεθεί ισορροπία μεταξύ διαφορετικών μορφών δημιουργίας».

Ο Chauvin υποστήριξε πως το L’Astrologue πέτυχε αυτήν την ισορροπία: «Αποδεικνύουμε πρακτικά κάτι που μπορεί να γίνει με νέο τρόπο χάρη στην AI. Δεν είναι ένα έργο γραμμένο από AI αλλά συν-δημιουργία μαζί της», τόνισε.

Εντυπώσεις θεατών και μέλλον της παράστασης

Σε δύο παραστάσεις την περασμένη εβδομάδα παρακολούθησαν περίπου 100 θεατές, ανάμεσά τους η υπουργός Πολιτισμού Catherine Pégard. Ένας θεατής σχολίασε: «Νομίζω ότι είναι επιτυχία. Η πλοκή μοιάζει αληθινή και το θέμα είναι κοντά σε αυτά που γνωρίζουμε από τα έργα του Μολιέρου.» Άλλος επισκέπτης ήταν πιο επιφυλακτικός: «Ένας καλός συγγραφέας μπορεί να το κάνει αυτό χωρίς τεχνητή νοημοσύνη. Πιστεύω ότι οι άνθρωποι έχουν ακόμη λαμπρό μέλλον.»

Ο δημοσιογράφος τεχνολογίας Christophe Séfrin, από τον ιστότοπο 20 Minutes, περιέγραψε την απομίμηση της AI ως «εντυπωσιακή, σχεδόν αποσταθεροποιητική» και βρήκε τον διάλογο «εντελώς πειστικό». Το περιοδικό Telerama χαρακτήρισε το εγχείρημα ως μια «τρελή πρωτοβουλία», σημειώνοντας πως κατά διαστήματα η παράσταση θυμίζει παρωδία των έργων του δραματουργού.

Το Théâtre Molière Sorbonne και η Obvious σχεδιάζουν να παρουσιάσουν το έργο σε όλη τη Γαλλία αλλά και στο εξωτερικό.

Σε πρόσφατη εφαρμογή της μεθόδου, καταγράφηκε επιτυχής επίτευξη εγκυμοσύνης έπειτα από πολυετή προσπάθεια σύλληψης, υπογραμμίζοντας τη δυνητική αξία της τεχνολογίας σε κλινικό επίπεδο.

Η ανδρική υπογονιμότητα μπορεί να συνδέεται με γενετικές καταστάσεις, όπως το σύνδρομο Klinefelter, κατά το οποίο οι άνδρες φέρουν ένα επιπλέον χρωμόσωμα Χ. Η πάθηση αυτή συχνά διαγιγνώσκεται στην ενήλικη ζωή και σχετίζεται με μειωμένη ή μηδενική παρουσία σπερματοζωαρίων στο σπέρμα, κατάσταση γνωστή ως αζωοσπερμία.

Υπολογίζεται ότι περίπου το 10% των ανδρών με προβλήματα γονιμότητας εμφανίζουν αζωοσπερμία, γεγονός που καθιστά τέτοιες τεχνολογικές καινοτομίες ιδιαίτερα σημαντικές για τη βελτίωση των θεραπευτικών επιλογών και των ποσοστών επιτυχίας.

Το ζήτημα αποκαλύφθηκε από τη χρήστη του X @ros_ie9, η οποία παρατήρησε ότι το πρόβλημα αφορούσε αποκλειστικά τη λέξη «Παλαιστίνη», ενώ σχετικές λέξεις όπως «Γάζα» παρέμεναν ανεπηρέαστες. Η Canva επιβεβαίωσε το περιστατικό και δήλωσε πως έχει ήδη επιλυθεί το πρόβλημα, λαμβάνοντας πρόσθετα μέτρα για την αποτροπή παρόμοιων περιστατικών στο μέλλον.

«Μόλις ενημερωθήκαμε για το ζήτημα με τη λειτουργία Magic Layers, προχωρήσαμε άμεσα σε διερεύνηση και διόρθωση», ανέφερε η εκπρόσωπος της Louisa Green στο The Verge. «Λαμβάνουμε πολύ σοβαρά τέτοιες αναφορές και προσθέτουμε επιπλέον ελέγχους για την αποφυγή παρόμοιων σφαλμάτων. Ζητούμε συγγνώμη για οποιαδήποτε αναστάτωση προκλήθηκε.»

Απαντήσεις στην ανάρτηση της @ros_ie9, που έγινε viral, δείχνουν πως και άλλοι χρήστες κατάφεραν να αναπαράγουν το πρόβλημα πριν αυτό διορθωθεί. Ωστόσο, σε δοκιμές της συντάκτριας του άρθρου δεν παρατηρήθηκαν μετατροπές λέξεων — ούτε της «Παλαιστίνης» ούτε άλλων — από τη συγκεκριμένη λειτουργία.

Στρατηγική ανταγωνισμού στην αγορά AI εργαλείων σχεδιασμού

Το περιστατικό θεωρείται σοβαρό λάθος, ειδικά για μία πλατφόρμα όπως η Canva, που επιχειρεί να ανταγωνιστεί σουίτες λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης όπως αυτές της Adobe. Η λειτουργία Magic Layers αποτελεί βασικό μέρος της πρόσφατης αναβάθμισης AI της Canva, την οποία η εταιρεία χαρακτηρίζει ως «την απαρχή μιας νέας εποχής δημιουργίας».

Τα νέα εργαλεία γονικής επίβλεψης επιτρέπουν στους γονείς να βλέπουν το είδος των συζητήσεων που πραγματοποιούν οι έφηβοι με το AI. Μεταξύ των αναβαθμίσεων, προστέθηκε η καρτέλα “Insights”, η οποία παρέχει στους γονείς τη δυνατότητα να παρακολουθούν τα θέματα που απασχόλησαν τα παιδιά τους την τελευταία εβδομάδα. Η λειτουργία αυτή είναι ήδη διαθέσιμη σε επιλεγμένες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία, ο Καναδάς και η Βραζιλία, ενώ αναμένεται να επεκταθεί και στην Ινδία τις επόμενες εβδομάδες.

Νέα χαρακτηριστικά και ειδοποιήσεις ασφαλείας

Ο σχεδιασμός των εργαλείων αυτών διασφαλίζει ότι οι γονείς αποκτούν συνολική εικόνα των αλληλεπιδράσεων των εφήβων, διατηρώντας παράλληλα ένα επίπεδο ιδιωτικότητας. Η Meta τονίζει πως η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνεχή της δέσμευση για πιο ασφαλείς και κατάλληλες εμπειρίες AI ανάλογα με την ηλικία. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας ακολουθούν κατευθυντήριες γραμμές περιεχομένου αντίστοιχες με τις κινηματογραφικές αξιολογήσεις για άτομα άνω των 13 ετών, γεγονός που σημαίνει ότι σε ορισμένα ευαίσθητα θέματα δεν θα παρέχονται σαφείς απαντήσεις. Ωστόσο, μέσω της λειτουργίας Insights, οι γονείς θα έχουν πρόσβαση στα θέματα τέτοιων ερωτημάτων.

Επιπλέον, εισάγονται νέα μέτρα ασφαλείας, όπως ειδοποιήσεις προς τους γονείς όταν οι έφηβοι προσπαθούν να συζητήσουν κρίσιμα ζητήματα όπως η αυτοτραυματική συμπεριφορά ή η αυτοκτονία. Οι ειδοποιήσεις αυτές αποσκοπούν στην έγκαιρη κινητοποίηση και στην προώθηση της ασφάλειας των νέων χρηστών στο διαδίκτυο.

Υποστήριξη και πόροι για τους γονείς

Για να διευκολύνει τους γονείς στη διαχείριση θεμάτων που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη, η Meta συνεργάστηκε με ειδικούς για τη δημιουργία οδηγών συζήτησης. Αυτές οι κατευθυντήριες ερωτήσεις στοχεύουν στην ενθάρρυνση ανοιχτού και χωρίς επικρίσεις διαλόγου μεταξύ γονέων και εφήβων. Οι σχετικοί πόροι θα είναι διαθέσιμοι μέσω του Family Center της Meta, παρέχοντας πρακτικά εργαλεία για αποτελεσματική επικοινωνία γύρω από τη χρήση της AI.

Πέρα από τα εργαλεία επίβλεψης και τους οδηγούς συζήτησης, η εταιρεία ίδρυσε το Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων Ευεξίας AI (AI Wellbeing Expert Council). Το συμβούλιο αυτό αποτελείται από ειδικούς στην ψυχική υγεία, την ασφάλεια ανηλίκων και τις υπεύθυνες πρακτικές τεχνητής νοημοσύνης και θα παρέχει συνεχή ανατροφοδότηση για τη βελτίωση της ασφάλειας των εργαλείων AI που απευθύνονται σε νεότερους χρήστες.

Συνολικά, οι πρωτοβουλίες αυτές αντικατοπτρίζουν τη συντονισμένη προσπάθεια της Meta να ενισχύσει τα πρότυπα ασφάλειας για το νεανικό κοινό της στον ψηφιακό κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης. Μέσα από αυτές τις αναβαθμίσεις, στόχος είναι όχι μόνο η προστασία των εφήβων αλλά και η διευκόλυνση ουσιαστικής επικοινωνίας μεταξύ γονέων και παιδιών σχετικά με τη χρήση του AI και τις διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις.

«Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, συνάντησα μια σειρά από ζητήματα που έπρεπε να λυθούν για να ολοκληρωθεί το έργο», ανέφερε στο βίντεο η Jovovich. Αυτές οι προκλήσεις οδήγησαν στη δημιουργία του MemPalace, ενός συστήματος ανοιχτού κώδικα στο GitHub, το οποίο περιγράφει ως μια νέα μέθοδο μνήμης, αποθήκευσης και ανάκτησης για την τεχνητή νοημοσύνη. Η Jovovich σχεδίασε το concept και την αρχιτεκτονική, ενώ ο προγραμματιστής και CEO της Libre Labs, Ben Sigman, ανέλαβε την υλοποίηση του λογισμικού.

«Την ημέρα γυρίζει ταινίες δράσης, περπατά σε επιδείξεις μόδας της Miu Miu και είναι μαμά. Τη νύχτα κωδικοποιεί», έγραψε ο Sigman στο X, αφήνοντας υποσχέσεις για περισσότερα στο μέλλον.

Το MemPalace και η αρχαία ελληνική μνημονική τεχνική

Το MemPalace αντλεί έμπνευση από μια μνημονική τεχνική με ρίζες στην αρχαία Ελλάδα, γνωστή ως «memory palace» ή «μέθοδος loci». Η στρατηγική αυτή συνδέει πληροφορίες με συγκεκριμένες τοποθεσίες σε ένα φανταστικό κτίριο ή περιβάλλον· μετακινώντας κανείς νοητά μέσα σε αυτό, ανακαλεί τις σχετικές πληροφορίες.

Η Jovovich δήλωσε ότι άρχισε να ενδιαφέρεται για την τεχνική κατά τη διάρκεια ερευνών για το πώς οι ειδικοί στη μνήμη αποθηκεύουν και ανακαλούν δεδομένα. Ανέφερε επίσης ότι οι προγραμματιστές AI όπως οι OpenAI, Google και Anthropic έχουν ενσωματώσει λειτουργίες μνήμης στα συστήματά τους, επιτρέποντας στους βοηθούς AI να διατηρούν προτιμήσεις χρηστών και ιστορικό συνομιλιών.

Σύμφωνα με τον Sigman, αντί να στέλνει δεδομένα σε agents στο cloud, το MemPalace επεξεργάζεται τις συνομιλίες τοπικά και τις οργανώνει σε μια «παλάτι». Ο καθηγητής πληροφορικής του USC και CEO της Sahara AI, Sean Ren, εξηγεί ότι πρόκειται για μια διαφορετική προσέγγιση στην οργάνωση της μνήμης των AI συστημάτων, με δυνατότητα εφαρμογής σε διάφορα frameworks.

«Φαίνεται να αποτελεί μια γενική μέθοδο, οπότε η κλιμάκωση δεν είναι πρόβλημα», δήλωσε ο Ren. Ωστόσο, επισήμανε ότι τα οφέλη σε απόδοση δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί εκτός ελεγχόμενων δοκιμών: «Χρειάζεται να δούμε πώς θα αντιδράσει η κοινότητα όταν εφαρμοστεί σε πραγματικά συστήματα».

Η ανθρώπινη δημιουργικότητα παραμένει κινητήριος δύναμη

Η Jovovich σημείωσε ότι η εμπειρία της με το Claude της Anthropic ενίσχυσε την πεποίθησή της πως η ανθρώπινη δημιουργικότητα παραμένει καθοριστική στις εξελίξεις της τεχνητής νοημοσύνης. «Το AI γνωρίζει μόνο όσα έχουν ήδη γίνει. Οι άνθρωποι που το χειρίζονται δημιουργούν κάτι μοναδικό», τόνισε.

Το project παραμένει ανοιχτού κώδικα και η Jovovich καλεί τους developers να κατεβάσουν τον κώδικα, να δοκιμάσουν το σύστημα και να προσφέρουν feedback. «Μόνο έτσι μπορούμε να διορθώνουμε λάθη και να βελτιώνουμε πραγματικά τον τρόπο αποθήκευσης των πληροφοριών μας», πρόσθεσε.

Στην ταινία, ο αείμνηστος ηθοποιός θα ενσαρκώσει τον Father Fintan, έναν αυτόχθονα πνευματικό ηγέτη και καθολικό ιερέα. Μιλώντας στο Variety, ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Coerte Voorhees εξήγησε ότι ο ρόλος δημιουργήθηκε ειδικά για τον Κίλμερ, ο οποίος υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων Αμερικανών και δήλωνε καταγωγή από τη φυλή Τσερόκι.

«Ήταν ο ηθοποιός που ήθελα για αυτόν τον ρόλο», ανέφερε ο Voorhees. «Η επιλογή του βασίστηκε στην κληρονομιά του και στην αγάπη του για τη νοτιοδυτική Αμερική». Ωστόσο, ο Κίλμερ δεν κατάφερε να παρευρεθεί στα γυρίσματα λόγω της μάχης του με τον καρκίνο του λάρυγγα.

Συνεργασία με την οικογένεια Κίλμερ για την αναβίωση

Ο σκηνοθέτης συνεργάζεται στενά με την οικογένεια του αείμνηστου ηθοποιού και την κόρη του, Mercedes, ώστε να «φέρει πίσω» τον Κίλμερ με τη βοήθεια προηγμένης γενετικής τεχνητής νοημοσύνης. Ο Voorhees δήλωσε πως και ο γιος του Κίλμερ, Jack, επίσης ηθοποιός που πρωταγωνίστησε στο Lord of Chaos το 2018, στηρίζει το εγχείρημα.

«Η οικογένειά του τόνιζε συνεχώς πόσο σημαντική θεωρούσαν την ταινία και ότι ο Βαλ ήθελε πραγματικά να συμμετέχει», ανέφερε ο Voorhees στο Variety. «Πίστευε ότι είναι μια ιστορία που αξίζει να φέρει το όνομά του… Παρά το ότι κάποιοι ίσως το θεωρήσουν αμφιλεγόμενο, αυτό ήταν που ήθελε ο Βαλ».

Το As Deep As the Grave βασίζεται στην αληθινή ιστορία των αρχαιολόγων Ann και Earl Morris, οι οποίοι συνεργάστηκαν με τους Ναβάχο τη δεκαετία του 1920 για την ανακάλυψη του αρχαιότερου πολιτισμού της Βόρειας Αμερικής, των Ancestral Puebloan. Η ταινία, που προηγουμένως έφερε τον τίτλο Canyon Del Muerto, βρίσκεται σε παραγωγή από το 2023, με τον Tom Felton (Harry Potter) στον ρόλο του Earl και την βραβευμένη με Bafta Abigail Lawrie ως Ann.

Στο καστ συμμετέχουν επίσης ο βραβευμένος με Όσκαρ Wes Studi και ο Jacob Fortune-Lloyd. Η εκδοχή του Κίλμερ μέσω AI θα εμφανιστεί σε «σημαντικό» μέρος της ταινίας, σύμφωνα με τον Voorhees. Για τη δημιουργία της ψηφιακής μορφής του ηθοποιού θα χρησιμοποιηθεί πλούσιο φωτογραφικό υλικό από όλες τις περιόδους της ζωής του.

Η AI μεταμορφώνει το Χόλιγουντ

Τα τελευταία χρόνια, η τεχνητή νοημοσύνη διεισδύει όλο και περισσότερο στον κινηματογράφο. Το 2024, στην βραβευμένη με Όσκαρ ταινία The Brutalist του Brady Corbet, αξιοποιήθηκε AI για τη βελτίωση της ουγγρικής προφοράς του Adrien Brody. Το περασμένο έτος, οι Matthew McConaughey και Michael Caine υπέγραψαν συμφωνίες με την startup ElevenLabs για τη δημιουργία ψηφιακών εκδοχών της φωνής τους μέσω AI.

Το ντοκιμαντέρ Val (2021) αφηγήθηκε τη ζωή του Κίλμερ μέσα από αρχειακό υλικό, με αφήγηση από τον γιο του. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης υπόσχεται να δώσει νέα διάσταση στην παρουσία μεγάλων σταρ στη μεγάλη οθόνη—even μετά τον θάνατό τους.

Τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι συμμετέχοντες είχαν πιο αρνητική άποψη για άτομα που χρησιμοποιούσαν AI για να γράψουν ερωτικές επιστολές, συγγνώμες και όρκους γάμου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χρήση AI για προσωπικά μηνύματα θεωρήθηκε λιγότερο φροντισμένη, αυθεντική, αξιόπιστη και δείγμα τεμπελιάς, ακόμη και όταν το κείμενο ήταν υψηλής ποιότητας και οι χρήστες ήταν ειλικρινείς για τη χρήση του AI.

Η Jacqueline McKenzie, κάτοικος του Tunbridge Wells, δήλωσε ότι παρότι χρησιμοποιεί AI για κάποιες εργασίες, δεν θα το επέλεγε ποτέ για κάτι τόσο προσωπικό: «Ποτέ, μα ποτέ στη ζωή μου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Liam Goodhew από το Bexley, στη Μεγάλη Βρετανία, εξήγησε ότι δεν θα έγραφε ποτέ γράμμα αγάπης προς τη σύντροφό του, Paige, με τη βοήθεια AI, καθώς αυτό «δεν θα προερχόταν από την καρδιά».

Ο ντόπιος του Tunbridge Wells, Reza Jafary, πρόσθεσε: «Ένα μήνυμα για του Αγίου Βαλεντίνου πρέπει να προέρχεται από την καρδιά, όχι από έναν υπολογιστή».

Τι αποκαλύπτει το ερευνητικό πρόγραμμα Trust in Moral Machines

Η συγκεκριμένη μελέτη εντάσσεται στο πρόγραμμα Trust in Moral Machines του Πανεπιστημίου Κεντ, με υποστήριξη από το Πανεπιστήμιο Exeter. Ο ερευνητής Dr Scott Claessens τόνισε: «Οι άνθρωποι δεν κρίνουν μόνο το αποτέλεσμα, αλλά και τον τρόπο που αυτό δημιουργήθηκε».

Ο Dr Jim Everett, επίσης από το Πανεπιστήμιο Κεντ, επισήμανε: «Αν χρησιμοποιείς AI σε κοινωνικές δραστηριότητες που μας ενώνουν, κινδυνεύεις να κριθείς όχι μόνο επειδή δεν κατέβαλες προσπάθεια, αλλά και επειδή φαίνεται πως ενδιαφέρεσαι λιγότερο για την ίδια την πράξη και τη σημασία της». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη «δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προσωπική προσπάθεια στις διαπροσωπικές μας σχέσεις».

Με πληροφορίες από BBC

Η εμφάνιση της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης διεύρυνε και κανονικοποίησε τις δυνατότητες φαντασίωσης — όχι μόνο για το πρόσωπο ή το σώμα μας, αλλά και στον σχεδιασμό ταξιδιών ή στην αναζήτηση του ιδανικού σπιτιού. Μια γρήγορη αναζήτηση στο Google για «11 δωρεάν AI apps για τη διακόσμηση του σπιτιού» ή «10 εφαρμογές σχεδιασμού για να ανακαινίσετε το σπίτι σαν επαγγελματίας» δίνει χιλιάδες αποτελέσματα. Αλλά πόσο χρήσιμες είναι πραγματικά αυτές οι εφαρμογές; Ή μήπως, όπως στη dismorfia του Snapchat, οι προτάσεις τους είναι εξίσου μη ρεαλιστικές; Τρεις ειδικοί απαντούν.

Δημοφιλείς εφαρμογές και τα όριά τους

Οι HomeByMe, Roomstyler και Planner 5D ανήκουν στις πιο διαδεδομένες εφαρμογές για σχεδιασμό ανακαινίσεων ή επίπλωσης σπιτιού — τόσο από απλούς χρήστες όσο και από επαγγελματίες που παρουσιάζουν προτάσεις σε πελάτες. Ακόμη και η Ikea δημιούργησε τη δωρεάν εφαρμογή Ikea Kreativ, που δίνει τη δυνατότητα προβολής επίπλων σε έναν υποθετικό χώρο.

«Το Planner 5D είναι ένα πλήρες εργαλείο — μπορείς να φτιάξεις κατόψεις, να τις δεις σε 3D, να διακοσμήσεις και να εξάγεις τελικές εικόνες», τονίζει η αρχιτέκτονας Ana Monteagudo από το γραφείο Alem Arquitectura στη Μαδρίτη. Θεωρεί ότι αυτά τα εργαλεία έχουν «τεράστιο δυναμικό» και βοηθούν ιδιαίτερα στην επιλογή στυλ και έμπνευσης. «Για τον τελικό χρήστη λειτουργούν αρκετά καλά», επισημαίνει. Ωστόσο, προειδοποιεί πως όπως με τα φίλτρα του Snapchat, το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι ρεαλιστικό.

«Αυτή τη στιγμή η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι ακριβής. Συχνά έρχονται πελάτες που έχουν κάνει μόνοι τους σχέδια — όμως αυτά δεν τηρούν κανονισμούς, δεν λαμβάνουν υπόψη την εργονομία ή πρακτικότητα», εξηγεί η Monteagudo. «Παρόλα αυτά, αποτελούν αφετηρία για συζήτηση — καλύτερα από ένα λευκό χαρτί».

Ο interior designer Erico Navazo, επίσης στη Μαδρίτη, συναντά συχνά πελάτες που ονειρεύονται να υλοποιήσουν χώρους φτιαγμένους με apps στο κινητό. «Μερικές φορές δημιουργούν φανταστικούς χώρους — αλλά απέχουν πολύ από την κατασκευαστική πραγματικότητα. Η τεχνητή νοημοσύνη ακόμα δεν κατανοεί πώς χτίζονται τα πράγματα», υπογραμμίζει. Ο ίδιος αναφέρει τόσο τεχνικούς όσο και οικονομικούς περιορισμούς που οι εφαρμογές αγνοούν. «Είναι απογοητευτικό όταν κάποιος φέρνει μια εικόνα εντελώς εκτός πραγματικότητας», παραδέχεται.

Εργαλεία διασκέδασης ή λύση διακόσμησης;

Πέρα από τον επαγγελματικό χαρακτήρα αυτών των apps, πολλοί τα χρησιμοποιούν κυρίως ως διασκεδαστικά εργαλεία. Όσοι έχουν ξοδέψει ώρες στα Sims, κατανοούν τη χαρά της δημιουργίας ενός σπιτιού από το μηδέν — χωρίς τους περιορισμούς της πραγματικής ζωής.

«Οι εφαρμογές αυτές μπορούν να λειτουργήσουν ως αφετηρία: βοηθούν στη δοκιμή χρωμάτων, επίπλων και δίνουν μια γενική ιδέα του χώρου χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις», σημειώνει ο Noé Prades, creative director του δικού του γραφείου στη Βαρκελώνη. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η ευκολία του παιχνιδιού μεταφέρεται αυτούσια στον πραγματικό χώρο όπου ζουν άνθρωποι.

«Παρόλο που είναι πρακτικές, συνήθως απλοποιούν πολλά σημεία. Δεν λαμβάνουν σοβαρά υπόψη εργονομία, φυσικό φωτισμό, διαθέσιμα υλικά ή τεχνική εφικτότητα», προσθέτει ο Prades. «Πρέπει να καταλάβουμε ότι είναι συμπληρωματικά εργαλεία — όχι οριστική λύση».

Η Monteagudo συγκρίνει τα σχέδια που δημιουργούν κάποιοι πελάτες μέσω AI με παζλ ή Tetris όπου τίποτα δεν έχει νόημα στην πράξη. «Δεν εξετάζουν αν ο διάδρομος είναι άνετος ή όμορφος, τι αισθήσεις προκαλεί ο χώρος», σχολιάζει επικριτικά. Παράλληλα τονίζει ότι η χρήση AI έχει εξαπλωθεί στον κλάδο αλλά εγκυμονεί κινδύνους: «Ο κόσμος πιστεύει ότι μπορεί να φτιάξει μόνος του το σπίτι — ευτυχώς όμως χρειάζεται ακόμη ο ειδικός που γνωρίζει κανονισμούς και λειτουργικότητα».

Η αξία της ανθρώπινης ματιάς στη διακόσμηση

Κανένας από τους τρεις ειδικούς δεν φοβάται ότι η εξάπλωση αυτών των apps θα απειλήσει άμεσα τη δουλειά τους. «Η τεχνητή νοημοσύνη θα ενσωματωθεί στα εργαλεία μας και θα διευκολύνει τις διαδικασίες — ίσως μας προσφέρει καλύτερα 3D σχέδια στο μέλλον, αλλά προς το παρόν δεν είναι έτοιμη», εκτιμά η Monteagudo.

Όλοι συμφωνούν ότι το βασικό πλεονέκτημα αυτών των πλατφορμών είναι η παραγωγή εικόνων αναφοράς· χωρίς όμως την ανθρώπινη κρίση δεν οδηγούν πουθενά. «Ο βασικός κίνδυνος είναι πως μια ψηφιακή απεικόνιση δίνει ψευδή αίσθηση βεβαιότητας: οι αναλογίες, τα χρώματα ή οι υφές μπορεί να διαφέρουν πολύ στην πραγματικότητα. Κάθε σπίτι έχει μοναδικές ανάγκες που μια εφαρμογή δύσκολα αντιλαμβάνεται», προειδοποιεί ο Prades. Η τεχνολογία αποτελεί οδηγό, αλλά οι αποφάσεις πρέπει να βασίζονται σε πραγματική αξιολόγηση χώρου και ανθρώπινο κριτήριο.

Όπως υπενθυμίζει ο Navazo, η δουλειά του ξεπερνά κατά πολύ τη δημιουργία ωραίων εικόνων: «Το σημαντικότερο είναι να ακούμε τον πελάτη, να δείχνουμε ενσυναίσθηση και εμπιστοσύνη, να προσφέρουμε λύσεις στα μέτρα του και να τον συνοδεύουμε σε όλη τη διαδικασία». Για τόσο προσωπικά ζητήματα όσο η δημιουργία ενός κατοικίσιμου χώρου, οι μηχανές ακόμη υστερούν.

«Τα έργα κατοικιών είναι σαν κοστούμια ραμμένα στα μέτρα όσων θα ζήσουν εκεί: αν αγαπούν το φαγητό στο σπίτι ή τα μπάνια χαλάρωσης — ακόμη και τι θέλουν να αποθηκεύσουν στις ντουλάπες για να δημιουργήσουμε walk-in closets», συνοψίζει η Monteagudo. Η AI απλώς αντιγράφει υπάρχοντα μοντέλα· όταν όλα μοιάζουν μεταξύ τους θα απαιτηθεί ξανά αυτή η δημιουργική ανθρώπινη σκέψη.

Πηγή: BBC

Ένας χρήστης του Reddit απέδειξε ότι κρατώντας ένα Samsung μπροστά σε μια θολή, pixelated εικόνα της Σελήνης στον υπολογιστή του, το τηλέφωνο κατέγραψε ένα καθαρό στιγμιότυπο γεμάτο κρατήρες και σκιές που δεν υπήρχαν στην αρχική εικόνα. Η εταιρεία το ονομάζει “λειτουργία ενίσχυσης λεπτομερειών”, αλλά ουσιαστικά πρόκειται για AI που αναγνωρίζει τη Σελήνη και συμπληρώνει τα κενά όπου ο φακός δεν μπορεί να καταγράψει λεπτομέρειες.

Αν και τόσο ακραίες λειτουργίες δεν είναι ενεργοποιημένες σε κάθε κινητό, κάθε φορά που πατάτε το κουμπί της κάμερας, ενεργοποιούνται αλγόριθμοι και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που επεξεργάζονται τη φωτογραφία πριν καν αποθηκευτεί στη συλλογή σας. Οι λειτουργίες αυτές εκτελούν τρισεκατομμύρια υπολογισμούς για να βελτιώσουν την εικόνα.

Στόχος των τεχνολογιών αυτών είναι να προσφέρουν όμορφες και (ως επί το πλείστον) πιστές φωτογραφίες. Όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επεμβάσεις της AI απομακρύνονται αρκετά από αυτό που βλέπει το ανθρώπινο μάτι. Την επόμενη φορά που θα τραβήξετε μια φωτογραφία, αναρωτηθείτε: καταγράφει η κάμερά σας την πραγματικότητα ή τη διαπραγματεύεται;

Πώς λειτουργεί η υπολογιστική φωτογραφία στα κινητά

«Αυτό ονομάζεται υπολογιστική φωτογραφία», εξηγεί ο Ziv Attar, διευθύνων σύμβουλος της Glass Imaging και μέλος της ομάδας που ανέπτυξε το Portrait Mode στο iPhone. Το τηλέφωνό σας δεν συλλέγει απλώς φως—προσπαθεί να μαντέψει πώς θα ήταν η εικόνα αν ο φακός ήταν καλύτερος και στη συνέχεια τη δημιουργεί ψηφιακά για εσάς.

Εκπρόσωπος της Samsung δηλώνει πως «οι λειτουργίες με βάση την AI έχουν σχεδιαστεί για να βελτιώνουν την ποιότητα των εικόνων διατηρώντας την αυθεντικότητα». Οι χρήστες μπορούν να απενεργοποιήσουν αυτές τις λειτουργίες ανάλογα με τις προτιμήσεις τους.

Ωστόσο, ακόμη κι αν απενεργοποιήσετε τις πιο εντυπωσιακές δυνατότητες επεξεργασίας, αλγόριθμοι συνεχίζουν να επεξεργάζονται κάθε φωτογραφία. Ο Thomas Germain, ανώτερος τεχνολογικός συντάκτης του BBC, εξηγεί πως κάθε φορά που τραβάτε μια λήψη, το κινητό συνήθως καταγράφει από τέσσερις έως δέκα εικόνες ταυτόχρονα και τις συνδυάζει για καλύτερο αποτέλεσμα.

Η διαδικασία αυτή διορθώνει θορύβους, ρυθμίζει τα χρώματα και εφαρμόζει HDR, ώστε να διατηρούνται ταυτόχρονα βαθιές σκιές και έντονες φωτεινότητες. Τα κινητά μισούν τις θολές εικόνες και χρησιμοποιούν πολλαπλές τεχνικές για να τις αποφύγουν.

Τα iPhone, για παράδειγμα, χρησιμοποιούν το Deep Fusion—ένα σύστημα AI εκπαιδευμένο σε εκατομμύρια εικόνες. Εκτός από τις παραπάνω τεχνικές, τα νευρωνικά δίκτυα αναγνωρίζουν αντικείμενα στη φωτογραφία και τα επεξεργάζονται ξεχωριστά, αλλάζοντας ακόμη και μεμονωμένα pixel βάσει προηγούμενων παραδειγμάτων.

Όταν η αισθητική υπερβαίνει την πραγματικότητα

Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακά καθαρές φωτογραφίες σε καλές συνθήκες φωτισμού. Ωστόσο, κάποιοι παρατηρούν ότι οι σύγχρονες κάμερες παράγουν υπερβολικά “γυαλισμένες” εικόνες ή υφές που μοιάζουν με υδατογραφία. Η υπερβολική διόρθωση μπορεί να δημιουργήσει παράξενες παραμορφώσεις—σαν “παραισθήσεις” της AI—ειδικά όταν γίνεται ζουμ στις λεπτομέρειες.

Ορισμένοι χρήστες δυσαρεστημένοι με τα υπερβολικά επεξεργασμένα αποτελέσματα επιστρέφουν σε παλαιότερα μοντέλα ή έχουν δεύτερο κινητό αποκλειστικά για φωτογράφιση. Οι κατασκευαστές υποστηρίζουν ότι στόχος τους είναι αυθεντικές λήψεις που θα αγαπήσουν οι χρήστες—όμως στην πράξη επιλέγουν αισθητικά φίλτρα για τις αναμνήσεις μας.

“Στην Apple πάντα προσπαθούμε να βοηθήσουμε τους χρήστες να απαθανατίσουν αληθινές στιγμές όπως τις έζησαν”, λέει εκπρόσωπος της εταιρείας. Παράλληλα, η AI προσφέρει δυνατότητες προσωποποίησης χωρίς να θυσιάζεται η αυθεντικότητα της στιγμής.

Όπως λέει ο καθηγητής ψηφιακής κουλτούρας Lev Manovich, πλέον λειτουργίες που απαιτούσαν εξειδίκευση είναι διαθέσιμες σε όλους μέσω αυτοματισμών. Όμως έτσι το κινητό παίρνει συχνά δημιουργικές ή καλλιτεχνικές αποφάσεις για λογαριασμό μας—χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε.

Πολιτιστικές διαφορές & «παραισθήσεις» AI

«Οι κατασκευαστές smartphones θέλουν οι φωτογραφίες να αντανακλούν αυτό που βλέπει ο χρήστης, χωρίς πρόθεση δημιουργίας ψεύτικων εικόνων», σχολιάζει ο καθηγητής γραφικών Rafał Mantiuk. Κάθε εταιρεία όμως έχει τη δική της αισθητική—τα Pixel διαφέρουν από τα iPhone σαν διαφορετικοί φωτογράφοι.

Η ιδέα ότι μια «αληθινή» φωτογραφία πρέπει να μοιάζει με εκείνες της εποχής του φιλμ ίσως δεν είναι δίκαιη. Κάθε κάμερα ανέκαθεν ενσωμάτωνε δικές της αποφάσεις επεξεργασίας. Ωστόσο, κάποιες λειτουργίες πάνε ακόμη παραπέρα: πολλά ασιατικά μοντέλα έχουν ενεργοποιημένα φίλτρα ομορφιάς που λειαίνουν ή αλλάζουν χαρακτηριστικά προσώπου αυτόματα.

«Είναι καθαρή παραισθήση», λέει ο Attar. Αυτά τα μοντέλα μπορούν να προσθέσουν τρίχες στα φρύδια ή μάτια σε φιγούρες στο βάθος όταν δεν υπάρχουν αρκετά pixels για ευκρίνεια—μια πρακτική που βασίζεται σε πολιτισμικές προτιμήσεις και δεν συναντάται στα αμερικανικά μοντέλα.

iPhone δεν διαθέτουν ενσωματωμένα φίλτρα ομορφιάς ενώ τα Pixel απενεργοποίησαν αυτή τη δυνατότητα το 2020 λόγω επιπτώσεων στην ψυχική υγεία. Η αισθητική βελτίωση μέσω ρετουσαρίσματος δεν είναι νέα—από τον 19ο αιώνα γινόταν χειροκίνητα—αλλά η αυτόματη προσθήκη στοιχείων που απουσιάζουν από τη σκηνή θεωρείται ριζικά διαφορετική πρακτική.

Ψευδείς αναμνήσεις & επιλογές αυθεντικότητας

Το ζήτημα δεν είναι μόνο φιλοσοφικό: έρευνες δείχνουν πως οι εικόνες με παρέμβαση AI μπορούν να δημιουργήσουν ψευδείς αναμνήσεις ή να αλλάξουν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας. Ακόμη και οι αμερικανικοί κατασκευαστές εισάγουν νέες δυνατότητες: στα Google Pixel υπάρχει πλέον η λειτουργία Best Take όπου από πολλές λήψεις μιας ομάδας επιλέγονται τα «καλύτερα» πρόσωπα για ένα τελικό στιγμιότυπο—μια στιγμή που ποτέ δεν συνέβη πραγματικά.

«Ίσως αυτό θέλετε τελικά ως ανάμνηση», σημειώνει ο Mantiuk—ιδιαίτερα όταν πρόκειται για οικογενειακές ή φιλικές φωτογραφίες κι όχι αποδεικτικό υλικό. Εκπρόσωπος της Google δηλώνει πως βασική αρχή ανάπτυξης των Pixel Camera παραμένει η αυθεντικότητα ενώ στόχος είναι να πραγματοποιούνται αυτά που πάντα επιθυμούσαν οι χρήστες των κινητών καμερών.

Πώς θα δείτε την «ωμή» λήψη του κινητού σας

Μπορείτε να απενεργοποιήσετε HDR, φίλτρα ομορφιάς ή ακόμη και το Scene Optimizer στα Samsung αν θέλετε πιο ρεαλιστικές (αν και λιγότερο εντυπωσιακές) λήψεις Σελήνης. Για πραγματικά «ωμές» εικόνες χωρίς καμία επέμβαση AI χρειάζονται ειδικές ρυθμίσεις: στα νεότερα Samsung υπάρχει Pro Mode ενώ στα iPhone μόνο μέσω εφαρμογών τρίτων όπως VSCO Capture ή Adobe Lightroom μπορείτε να έχετε αρχεία RAW χωρίς επεξεργασία.

Αυτές οι ωμές λήψεις συνήθως έχουν πολύ θόρυβο, αλλοιωμένα χρώματα κι έλλειψη εστίασης—είναι όμως πιο κοντά στην πραγματικότητα (και ίσως πιο ρετρό). Όπως σημειώνει ο Manovich, αξίζει περιστασιακά να τραβάμε τέτοιες φωτογραφίες ώστε να καταλάβουμε τι κάνει συνήθως το κινητό μας στις υπόλοιπες λήψεις μας και τι πραγματικά αντιπροσωπεύουν οι εικόνες μας.