Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος τιμά τη μεγάλη τραγωδό που έφυγε από κοντά μας το 2022, στα 93 της χρόνια, αφήνοντας πίσω της όχι μόνο μια σπουδαία σταδιοδρομία στο θέατρο, το αρχαίο δράμα και τον κινηματογράφο, αλλά και στο πεδίο της κοινωνικής ενσυναίσθησης.

Θα προβληθούν μερικές από τις πιο εμβληματικές ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε, έχοντας στο πλευρό της ιερά τέρατα της 7ης τέχνης: Άντονι Κουίν, Γκρέγκορι Πεκ, Κάθριν Χέπμπορν, Βανέσα Ρεντγκρέιβ, Τζιαν Μαρία Βολοντέ, Ντέιβιντ Νίβεν, και βέβαια, μία πλειάδα αγαπημένων ελλήνων πρωταγωνιστών.

Στην Ταινιοθήκη θα προβληθούν οι ταινίες: Η λίμνη των στεναγμών του Γρηγόρη Γρηγορίου (1959), Τα Κανόνια του Ναβαρόνε του Τζ. Λι Τόμπσον (1961), Αντιγόνη του Γιώργου Τζαβέλλα (1961), Ηλέκτρα (1962), Αλέξης Ζορμπάς (1964), Ζ του Κώστα Γαβρά (1969), Τρωάδες (1971) και Ιφιγένεια (1977) του Μιχάλη Κακογιάννη, Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι του Φραντσέσκο Ρόσι (1979) και το ντοκιμαντέρ Η Ειρήνη Παπά στην Κύπρο (Μ.Κακογιάννης, 1978).

Το αφιέρωμα τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα.

Το Σάββατο, 18 Οκτωβρίου, (12-15.00), στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, θα πραγματοποιηθεί η συζήτηση «Ειρήνη Παπά – Η συμβολή της στον κινηματογράφο και το θέατρο», σε συνεργασια με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Έρευνας και Τεκμηρίωσης Παραστάσεων Αρχαίου Ελληνικού Δράματος του ΑΠΘ. Θα συμμετάσχουν ακαδημαϊκοί από την Ελλάδα, την Ισπανία και τη Ν. Ζηλανδία καθώς και οι ηθοποιοί Ρένη Πιττακή, Λυδία Κονιόρδου και Στεφανία Γουλιώτη.

Το αφιέρωμα θα πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα και στη Θεσσαλονίκη (16-19 Οκτωβρίου) με την προβολή έξι ταινιών στην αίθουσα Σταύρος Τορνές (Αλέξης Ζορμπάς, Ηλέκτρα, Τρωάδες, Τα Κανόνια του Ναβαρόνε, Αντιγόνη και Ιφιγένεια).

Συνεργάτες προγράμματος: Ευρωπαϊκό Δίκτυο Έρευνας και Τεκμηρίωσης Παραστάσεων Αρχαίου Ελληνικού Δράματος, Instituto Cervantes, κινηματογραφικός οργανισμός Καραγιάννης-Καρατζόπουλος, Cinecittà.

Η Ειρήνη Παππά

Η Ειρήνη Λελέκου, όπως ονομαζόταν πριν παντρευτεί το ηθοποιό Άλκη Παπά, γεννήθηκε το 1929 στο Χιλιομόδι Κορινθίας, από γονείς εκπαιδευτικούς. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Ξεκίνησε την καριέρα της σε επιθεώρηση, αλλά απογειώθηκε με τη συμμετοχή της στη ταινία «Νεκρή Πολιτεία» του Φρίξου Ηλιάδη, η οποία έκανε μεγάλη εντύπωση στο Φεστιβάλ των Καννών.

Η «ζωντανή Καρυάτιδα», όπως ονομάστηκε για την αρχαιοελληνική ομορφιά της, εμφανίστηκε σε ταινίες του Χόλιγουντ και της Τσινετσιτά, σε θεατρικές σκηνές του Μπροντγουέι, σε αρχαίες τραγωδίες στο Ηρώδειο, ενώ αξέχαστες θα μείνουν οι συνεργασίες της με τον Μιχάλη Κακογιάννη, όπως στον «Αλέξη Ζορμπά» -ταινία που απέσπασε τρία όσκαρ. Πρωταγωνίστησε σε δύο ακόμα φιλμ του σπουδαίου δημιουργού που προτάθηκαν για Όσκαρ –και τα δύο αποτέλεσαν μεταφορές στη μεγάλη οθόνη αρχαίων τραγωδιών: την «Ηλέκτρα» και την «Ιφιγένεια». Η Ειρήνη Παπά πρωταγωνίστησε και σε έλλη μία οσκαρική ταινία: το «Ζ» του Κώστα Γαβρά που κατάφερε να κατακτήσει χρυσό αγαλματίδιο.

Το καθηλωτικό, αγέρωχο βλέμμα της και η δωρική, αρχαιοελληνική της εμφάνιση θα ζουν για πάντα στη συλλογική μνήμη μέσα από το έργο της.

Ειρήνη Παπά: Το Πάθος

«Η Ειρήνη Παπά υπήρξε μια από τις πιο επιδραστικές Ελληνίδες ηθοποιούς τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Με εφόδιο τη σπάνια ομορφιά της εμφανίζεται στο θέατρο και στον κινηματογράφο με ορόσημο το 1951 που πρωταγωνιστεί στην Νεκρή Πολιτεία του Φρίξου Ηλιάδη, που εκπροσωπεί την Ελλάδα στο Φεστιβάλ των Καννών. Επίσης με τη βοήθεια του Ηλία Καζάν συνεργάζεται σε σημαντικές παραγωγές στο Χόλυγουντ, από τις οποίες ξεχωρίζουν, Τα Κανόνια του Ναβαρόνε (1961), του J.L. Thompson, όπου συμπρωταγωνιστεί με ηθοποιούς, όπως ο Ντέιβιντ Νίβεν, o Γκρέκορι Πεκ και o Άντονι Κουίν.

Την ίδια χρονιά γνωρίζει τον Μιχάλη Κακογιάννη, ο οποίος της ζητά να πρωταγωνιστήσει στην καινούργια του ταινία Ηλέκτρα. Δέχεται, με τίμημα τα όμορφα μαλλιά της, και το αποτέλεσμα είναι συγκλονιστικό. Από τον Κακογιάννη η τραγωδία μεταφέρεται από το παλάτι στο αυθεντικό αττικό τοπίο. Εκεί βασιλεύει η «ταπεινωμένη» πριγκίπισσα, ανάμεσα στους αφοσιωμένους χωρικούς, η Ηλέκτρα. Η Ειρήνη Παπά περνάει στο πάνθεο των μεγάλων σταρ που λάμπουν στο παγκόσμιο στερέωμα. Ενδεικτική είναι η κριτική που δημοσιεύθηκε όταν προβλήθηκε η ταινία στην Αμερική. «Σπάνια βλέπουμε ένα πρόσωπο ή μια έκφραση ανθρώπινης φιγούρας να απεικονίζει τόσο όμορφα το πάθος ενός χαρακτήρα, όσο η δεσποινίς Παπά εδώ», New York Times. Η Ειρήνη Παπά θριαμβεύει και αποσπά το βραβείο της Ένωσης Αμερικάνων κριτικών.

To 1961 πρωταγωνιστεί στη μεταφορά της Αντιγόνης του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Τζαβέλα, που όπως σχολιάζει η Αγλαΐα Μητροπούλου είναι πιο κοντά στη θεατρική παράδοση του Εθνικού θεάτρου.

Το 1964 συνεργάζεται με τον Κακογιάννη στη διεθνή παραγωγή του Αλέξη Ζορμπά. Η σκηνή του λιθοβολισμού ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων στην πιο συντηρητική πλευρά των Ελλήνων σχολιαστών, αλλά η ερμηνεία της Ειρήνης Παπά έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από του κριτικούς και το διεθνές κοινό. Μια συγκλονιστική ερμηνεία της Ειρήνης Παπά, που υποδύεται τη νεαρή χήρα, την οποία η πατριαρχική κοινωνία του κρητικού χωριού ποθεί και συγχρόνως θέλει να εξοντώσει. Ο πόθος και η εκδίκηση τους οδηγούν στη δολοφονία της.

Στην περίοδο της δικτατορίας η Ειρήνη Παπά είναι στο εξωτερικό και παίζει σημαντικό ρόλο στον αντιδικτατορικό αγώνα. Έτσι δέχεται να παίξει στο Ζ του Κώστα Γαβρά (1969), σε μια υπέροχη cameo ερμηνεία.

Το 1974 δέχτηκε την πρόταση του κορυφαίου Ιταλού σκηνοθέτη, του πολιτικού κινηματογράφου, Φραντσέσκο Ρόσσι και συμπρωταγωνιστεί με τον Τζαν Μαρία Βολοντέ στο Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι.

Σε συνεργασία με τον Μιχάλη Κακογιάννη, σε μια λαμπερή διεθνή παραγωγή, δίνει ακόμη μια συγκλονιστική ερμηνεία ως Ελένη, στις Τρωάδες (1971), το κορυφαίο αντιπολεμικό έργο του Ευριπίδη.

Τέλος, το 1977 συνεργάζονται για τελευταία φορά με τον Κακογιάννη στη μεταφορά της τραγωδίας του Ευριπίδη Ιφιγένεια εν Αυλίδι, Ιφιγένεια, και η Ειρήνη Παπά δίνει μια συγκλονιστική ερμηνεία ως Κλυταιμνήστρα.

Μια πορεία από το 1950 στο 2003 έκανε το άστρο της Ειρήνης Παπά να λάμψει ως τα πέρατα του κόσμου και την κατέστησε την κατεξοχήν ενσάρκωση της μεσογειακής τραγωδού».

Μαρία Κομνηνού, Πρόεδρος του ΔΣ της Ταινιοθήκης της Ελλάδος

Πρόγραμμα

Κατεβάστε το πρόγραμμα του αφιερώματος εδώ

Στρογγυλή Τράπεζα

Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης | Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2025
Αίθουσα 1 – Κινηματογράφος

«Ειρήνη Παπά: Η συμβολή της στον κινηματογράφο και το θέατρο»

11:30 Έναρξη / Χαιρετισμοί
Ξένια Καλδάρα, Πρόεδρος Δ.Σ. του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης
Μαρία Κομνηνού, Πρόεδρος Δ.Σ. της Ταινιοθήκης της Ελλάδος
Αγγελική Πούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου ΕΚΠΑ και μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Έρευνας και Τεκμηρίωσης Παραστάσεων του Αρχαίου Ελληνικού Δράματος
Pilar Tena, Διευθύντρια του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας

Μέρος Πρώτο: «Ειρήνη Παπά: Διαχρονικές επιδράσεις των κινηματογραφικών της ερμηνειών στην Αρχαία Τραγωδία – Το παράδειγμα της Ηλέκτρας»

Εισηγητές / Συντονισμός
Ελένη Παπάζογλου, Καθηγήτρια, Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ

Συμμετέχουν
Λυδία Κονιόρδου, Ηθοποιός
Λουκία Μιχαλοπούλου, Ηθοποιός

13:30 Διάλειμμα

14:00 Μέρος Δεύτερο: «Ειρήνη Παπά: Κινηματογραφικές ερμηνείες και ευρύτερες επιδράσεις στον χώρο των Τεχνών»

Εισηγητές / Συντονισμός
Μαρία Κομνηνού, Ομότιμη Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας και Πολιτικής Επικοινωνίας

Συμμετέχουν
Αναστασία Μπακογιάννη (μέσω ΖΟΟΜ), Επίκουρη Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών Πανεπιστήμιο Massey, Νέα Ζηλανδία
Alejandro Valverde García, Καθηγητής Κλασικών Σπουδών στο IES Santísima Trinidad της Baeza, Ισπανία
Παναγιώτης Τιμογιαννάκης, Κριτικός Κινηματογράφου

Θα υπάρχει ταυτόχρονη διερμηνεία (Ελληνικά-Αγγλικά)

Εισιτήρια:

Γενική είσοδος: 7€

Ηλεκτρονική προπώληση εδώ

Οι θερμές ημέρες, οι κάθιδρες νύχτες, η καλοκαιρινή νωχέλεια, η κάψα που «καίει» το μυαλό, η γυμνότητα, η ρευστότητα, οι αισθήσεις που παίρνουν το πάνω χέρι, τα πάθη που εκρήγνυνται, οι αναστολές που υποχωρούν, η ραστώνη, η ραθυμία, η επιθυμία, όλα τα ανεξήγητα θαυμαστά ή απεχθή ανθρώπινα που γιγαντώνονται στις μεγάλες μέρες και, κυρίως, στις μικρές νύχτες, όντας εφήμερα συχνά, πριν την επιστροφή της ρουτίνας. Η ΡΙΒΙΕΡΑ, παρουσιάζει ένα απάνθισμα από 11 εμβληματικές «καλοκαιρινές» ταινίες, παλαιότερες και σύγχρονες, ελληνικής και ξένης παραγωγής με το θέρος να πρωταγωνιστεί με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, σχεδόν υποβάλλοντας ατμόσφαιρα, ρυθμό, πλοκή κι αφήγηση. Μεγάλοι σκηνοθέτες: Μπέργμαν, Κουαρόν, Καζάν, Χίτσκοκ, Ουάιλντερ, Κουαρόν, Γκουαντανίνο, Ντερέ, Λι, Γιάνναρης, Πανουσόπουλος, Γεωργιάδης Μαζί, ένα πλήθος πρωταγωνιστών στα καλύτερά τους: Μάρλον Μπράντο, Αλαίν Ντελόν, Μέριλιν Μονρόε, Ρόμι Σνάιντερ, Γκρέις Κέλι, Βίβιαν Λι, Τιμοτέ Σαλαμέ, Κάρι Γκραντ, Σπάικ Λι, αλλά και Έλενα Ναθαναήλ, Μπέτυ Λιβανού, Άρης Ρέτσος, Λάκης Κομνηνός.

«Μακρύ, καυτό καλοκαίρι». Οι ταινίες:
Τρίτη, 1 Ιουλίου, ώρα έναρξης 21.00

“Call me by your name” του Λούκα Γκουαντανίνο, 2018. Τιμοτέ Σαλαμέ, Άρμι Χάμερ
Ένα αναπάντεχο, απελευθερωτικό ρομάντσο δυο νεαρών, που κρατάει όσο ένα καλοκαίρι στην υπέροχη επαρχία της Βόρειας Ιταλίας. Σενάριο: Τζέιμς Άιβορι. 4 Υποψηφιότητες Όσκαρ.

«Λεωφορείο ο πόθος» του Ελίας Καζάν, 1951. Μάρλον Μπράντο, Βίβιαν Λι, Καρλ Μάλντεν.
Στην πυρωμένη Νέα Υόρκη του καλοκαιριού, ο Στάνλεϊ Κοβάλσκι (Μπράντο) και η Μπλανς Ντιμπουά (Βίβιαν Λι) χάνονται σ’ έναν στροβιλισμό πάθους και ματαίωσης. 12 υποφηγιότητες Όσκαρ, 4 Βραβεία Όσκαρ.

«Το κυνήγι του κλέφτη» του Άλφρεντ Χίτσκοκ, 1955. Κάρι Γκραντ, Γκρέις Κέλι. Ο Κάρι Γκραντ πιο κομψός από ποτέ κι η απαστράπτουσα Γκρέις Κέλι, στη μυθική θερινή κι ανέμελη Γαλλική Ριβιέρα των 50s, σ’ ένα παιχνίδι «γάτας και ποντικιού», με τις κλασικές σημειολογικές, φροϋδικές προεκτάσεις που άρεσαν τόσο στον Χιτς.

«Επτά χρόνια φαγούρα» Μπίλι Ουάιλντερ, 1955. Μέριλιν Μονρόε. Η εικόνα της Μέριλιν Μονρόε και της σηκωμένης φούστας της πάνω από τον εξαερισμό του μετρό, αιώνιο σύμβολο του καλοκαιρινού πειρασμού.

«Η πισίνα» Ζακ Ντερέ, 1969. Αλαίν Ντελόν, Ρόμι Σνάιντερ. Η κοφτερή σαν ατσάλι ομορφιά του Ντελόν, η υποβόσκουσα σεξουλικότητα της Ρόμι Σνάιντερ, επιθυμία, απάτη, προδοσία , έγκλημα κατά τη διάρκεια των αργόσυρτων ημερών του καλοκαιριού στη Γαλλική εξοχή.

«Κάνε το σωστό» Σπάικ Λι, 1989. Ντάνι Αϊέλο, Σπάικ Λι. Στην πιο καυτή μέρα του καλοκαιριού, οι φυλετικές διαφορές στη συνοικία του Μπρούκλιν κορυφώνονται σε ένα βίαιο ξέσπασμα.

«Καλοκαίρι με τη Μόνικα» Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, 1953. Χάριετ Άντερσον Η χειραφέτηση μιας γυναίκας στη διάρκεια ενός καλοκαιριού σε έναν ύμνο προς την ελευθερία του Μπέργκμαν, με το σκανδαλιστικό για την εποχή του γυμνό της υπέροχης Χάριετ Άντερσον.

«Θέλω τη μαμά σου» Αλφόνσο Κουαρόν, 2001. Γκαμπριέλ Γκαρσία Μπερνάλ, Ντιέγο Λούνα. Ένα καλοκαιρινό τριπ στο πυρωμένο Μεξικό, κυριολεκτικό και μεταφορικό, ένα ταξίδι ενηλικίωσης και μια δοκιμασία ταυτοτήτων, σε μια σπάνια ταινία του Αλφόνσο Κουαρόν.

«Οι απέναντι» Γιώργος Πανουσόπουλος, 1981. Άρης Ρέτσος, Μπέτυ Λιβανού Η απόλυτη ταινία για το καλοκαίρι στην Αθήνα, οι ανομολόγητες επιθυμίες και τα απωθημένα στην πυρακτωμένη άσφαλτο και μια ανεπανάληπτη ερωτική ιστορία για το ελληνικό σινεμά από τον μετρ, Γιώργο Πανουσόπουλο.

«Δεκαπενταύγουστος» Κωνσταντίνος Γιάνναρης, 2001. Ελένη Καστάνη, Ακύλλας Καραζήσης, Αμαλία Μουτούση, Αιμίλιος Χειλάκης, Θεοδώρα Τζήμου. Μια κουήρ, αιρετική όσο και «ορθόδοξα χριστιανική» προσέγγιση του Κωνσταντίνου Γιάνναρη στη «μικρή Λαμπρή» του ελληνικού θέρους, μέσα από την ιστορία τριών οικογενειών κατοίκων της ίδιας πολυκατοικίας.

«Εκείνο το καλοκαίρι» Βασίλης Γεωργιάδης, 1971. Έλενα Ναθαναήλ, Λάκης Κομνηνός. To τελευταίο καλοκαίρι ενός ζευγαριού χτυπημένου από τη μοίρα. Πάνω απ’ όλα όμως, το μοναδικό στιλ κι η ομορφιά των καλλονών, Έλενας Ναθαναήλ και Λάκη Κομνηνού, που φροντίζει να αναδείξει ο μαέστρος Βασίλης Γεωργιάδης, με τη συνδρομή της αξέχαστης μουσικής και των τραγουδιών του Γιάννη Σπανού.

Τα μικρά βιβλιοπωλεία είναι το μέρος, όπου οι συγγραφείς μπορούν να συνδεθούν με τους αναγνώστες και τις αναγνώστριες, όπου ανακαλύπτουμε νέους, άγνωστους κόσμους, όπου τα παιδιά γοητεύονται από τη συγκίνηση της ανάγνωσης, που μπορεί να διαρκέσει μια ζωή. Η ιδέα έρχεται από το εξωτερικό, με αρκετές χώρες να αφιερώνουν μία ημέρα στα μικρά βιβλιοπωλεία. Ενδεικτικά, μερικές από αυτές τις γιορτές είναι η «Independent Bookstore Day» της Αμερικής, το «Books Are My Bag» της Μεγάλης Βρετανίας, η «Bookstore Day» της Ολλανδίας, η «Love Your Bookshop Day» της Αυστραλίας, η «Authors for Indies» του Καναδά και η «NZ Bookshop Day» της Νέας Ζηλανδίας.

Πάντα, όποτε βρίσκομαι έξω από ένα μικρό βιβλιοπωλείο, πατώ στο έδαφός του, χωρίς δεύτερη σκέψη. Αγγίζω βιβλία, ξεκουράζομαι, λέω το όνομά μου στον άνθρωπο, που με χαιρετάει εγκάρδια, μού λέει το δικό του, βρίσκω δροσιά, βρίσκω ζέστη, νιώθω ασφαλής, όπως σε κάθε τόπο μνήμης. Δεν ξέρω πώς συμβαίνει κι ο εκάστοτε βιβλιοπώλης θυμάται πάντα ό,τι μοιράστηκα μαζί του. Μου έχει τύχει με ένα παιδικό βιβλίο. «Αυτό είναι για σένα. Θυμάμαι πόσο αγαπάς τα βουνά και το μέλι». Και ήταν για μένα. Και το ήξερε ο Κ.

Στον διαρκή αγώνα να μην γίνει το αυτονόητο «ένα απλό κλικ σε μια δαχτυλιασμένη οθόνη», τα υπέροχα, μικρά βιβλιοπωλεία μένουν πιστά στις ζωντανές συναντήσεις με παρουσιάσεις, δημιουργικά εργαστήρια, λέσχες ανάγνωσης και τόσα άλλα. Τα παιδιά ακούνε, αγγίζουν, αναπνέουν. Η ανάγνωση είναι η θετική έκβαση, όταν ένα περιβάλλον εγγύτητας βρίσκεται στην ακμή του. Έτσι είναι.

Είναι τρόπος ζωής το μεράκι. Είναι τρόπος αντίστασης η επιλογή μιας κοινότητας, που δεν τα παρατάει εύκολα. Θέλησα να συναντήσω ανθρώπους, που κρατούν ζωντανή αυτή την παράδοση κι έτσι γνώρισα τον Σταμάτη Λαδικό, ιδιοκτήτη του βιβλιοπωλείου “Pickabook”, στην οδό Αγίας Λαύρας, στην Πετρούπολη. Ξέχασα να του πω όμως ότι μου θυμίζει κάθε άνθρωπο, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, που κρατά όρθιο ένα βιβλιοπωλείο με πείσμα, φροντίδα και αγάπη για το βιβλίο. Τον Γιάννη, τον Κώστα, τη Δανάη, την Κλεάνθη, τον Αχιλλέα, τη Μέλπω, την Ξένη, τον Άλκη. Του το γράφω.

«Το Pickabook ξεκίνησε το ταξίδι του, τον Δεκέμβριο του 2017», λέει ο κ. Λαδικός, «με άγνοια κινδύνου, μηδενική εμπειρία, αλλά μπόλικη αγάπη για τα βιβλία κι όραμα τη δημιουργία ενός βιβλιοπωλείου, που θα αποτελούσε σημείο αναφοράς κι επαφής για τους βιβλιόφιλους της περιοχής (κι όχι μόνο). Αυτό που με τον καιρό συνειδητοποιήσαμε είναι πως ένα μικρό βιβλιοπωλείο δεν είναι απλώς ένα «κατάστημα». Είναι ένας ζωντανός οργανισμός και συνάμα ένας μαγικός χώρος συνάντησης. Ένα φωτεινό διάλειμμα από την καθημερινότητα για τον επισκέπτη μας. Μια συνάντηση με τη γειτονιά, με συγγραφείς, με ανθρώπους, που ξέρεις πια με το μικρό τους όνομα. Μικροί αναγνώστες, που θυμάσαι να αγοράζουν τα πρώτα τους βιβλία, γονείς που μαζί αναζητάτε τι μπορεί να αρέσει στο παιδί τους, ενήλικες που επιζητούν μια αναγνωστική πρόταση και που σου κάνουν και την αντίστοιχη δική τους πρόταση, βιβλίων που δεν έχεις διαβάσει ή (ακόμη καλύτερα) δεν είχες καν υπόψη. Τα μικρά βιβλιοπωλεία, απέναντι στην απρόσωπη επαφή με τις μεγάλες αλυσίδες, έχουν να αντιπαρατάξουν την εξειδίκευση και την αγάπη για το βιβλίο, την αναγνωστική πρόταση προς τον αναγνώστη και την πληρότητα σε τίτλους πέρα των ευπώλητων. Ναι, λοιπόν, τα μικρά βιβλιοπωλεία είναι εστίες αντίστασης. Αντίστασης στην ομοιομορφία, στην στείρα κατανάλωση, στην απρόσωπη εξυπηρέτηση, στις διεκπεραιωτικές αγορές, στη λογική του ευπώλητου/best seller».

Με τα μικρά τους ονόματα δεν είπαμε ότι τους ξέρουμε τους ωραίους αυτούς ανθρώπους; Από τα Γιαννιτσά και την Ηγουμενίτσα μέχρι την Αμοργό και τη Στεμνίτσα; Οπότε ενικός (Σταμάτη, μιλάς στην καρδιά μας) και προσεχείς δράσεις για να ενημερώσω τους μικρούς μου φίλους, που έχουν στιλ και αισθητική.

«Για την Εβδομάδα Μικρών Βιβλιοπωλείων, έχουμε ετοιμάσει δύο δράσεις: Την παρουσίαση, στις 31 Μάη, του παιδικού βιβλίου «Ένα γράμμα», με τον συγγραφέα Σπύρο Κόλλα, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Σιέλ. Μια πολύ γλυκιά ιστορία για τη φιλία, όχι μόνο των μικρών παιδιών, αλλά και για μεγάλους. Και φυσικά την εικαστική έκθεση «Όλοι χωράμε», (31/5- 7/6), με έργα αγαπημένων εικονογράφων παιδικών βιβλίων, που θα εκτεθούν στον χώρο μας. Μοναδικές εικόνες που δημιουργήθηκαν με αφορμή ένα παραδοσιακό καφενείο στη Στεμνίτσα. Το καφενείο της καρδιάς μας, της αγαπημένης μας Καλομοίρας Θεοχάρη. Ψυχή της έκθεσης, συνεργάτιδα, μα, πάνω από όλα, φίλη μοναδική, που στέκεται δίπλα μας από την αρχή».

Μένω στη φράση «στέκεται δίπλα μας», φράση που μοιάζει με νερό. Πόσο σπουδαίο το νερό! Έτσι. Να στεκόμαστε δίπλα στους ανθρώπους. Είναι το ελάχιστο χρέος. Κάθε μέλλον είναι στο δικό μας χέρι. Το ξέρουν πρωτίστως τα παιδιά. Και το επισημαίνουν στους μεγαλίστικους ενήλικες με κάθε τρόπο.

Συνεχίζεται…

Σήμερα, με αφορμή αυτή την εργατική γιορτή, βουτάμε στο σινεμά της αλληλεγγύης και του κοινωνικού ρεαλισμού και θυμόμαστε μερικές από τις πιο εμβληματικές ταινίες εμπνευσμένες από την καθημερινότητα και την αντίσταση της εργατικής τάξης.

Ψωμί και τριαντάφυλλα (2000) – Κεν Λόουτς

Η Μάγια (Πιλάρ Παντίγια) φτάνει στο Λος Άντζελες από το Μεξικό με παράνομο τρόπο και καταφέρνει να πιάσει δουλειά ως καθαρίστρια σε ένα μεγάλο κτίριο που στεγάζει πολλές και εύρωστες εταιρίες της πόλης. Ο Σαμ (Έιντριεν Μπρόντι) είναι εκπρόσωπος του συνδικάτου των επιστατών, ο οποίος προσεγγίζει τους εργάτες του κτιρίου με σκοπό να τους πείσει να οργανωθούν κι εκείνοι στο σωματείο. Σύντομα, με φόντο τον αγώνα για το δικαίωμα σε καλύτερες συνθήκες εργασίας, ένα ειδύλλιο θα δημιουργηθεί.

Δευτέρες στη λιακάδα (2002) – Φερνάντο Λεόν ντε Αρανόα

Σε μια παραθαλάσσια πόλη της Ισπανίας που πλήττεται από την ανεργία, μια παρέα απολυμένων εργατών συγκεντρώνονται κάθε βράδυ στο ίδιο μπαρ, ενώ τις καθημερινές αντιμετωπίζουν την αναμονή στο ταμείο ανεργίας και στα γραφεία ευρέσεως εργασίας. Κοινωνικός σχολιασμός και γλυκόπικρο χιούμορ σε μια μεγάλη εμπορική επιτυχία στην Ισπανία. Τιμήθηκε με 5 βραβεία Γκόγια (μεταξύ των οποίων καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας κι ερμηνείας για τον Χαβιέρ Μπαρδέμ) και προτάθηκε για ξενόγλωσσο Όσκαρ.

Σκιές στον παράδεισο (1986) – Άκι Καουρισμάκι

Ο Nikkander είναι οδηγός απορριμματοφόρου. Η καθημερινή του ρουτίνα ανατρέπεται όταν μετά από έναν καβγά σε μπαρ θα καταλήξει στη φυλακή. Λίγο νωρίτερα έχει δει το φίλο και σύμμαχό του στα σχέδια να ιδρύσουν τη δική τους εταιρεία συλλογής απορριμμάτων, να πεθαίνει ξαφνικά. Και το «κακό» θα τριτώσει μόλις ερωτευτεί, κάπως άγαρμπα και άκομψα μια ντροπαλή νεαρή κοπέλα, ταμία στο σουπερμάρκετ που ψωνίζει, η οποία τελικά απολύεται.

Δύο ημέρες, μία νύχτα (2014) – Αδελφοί Νταρντέν

Όταν η Σαντρά απουσιάζει για λόγους υγείας από την εργασία της, το αφεντικό της επιχείρησης προσφέρει μπόνους στους 16 συνάδελφούς της με την προϋπόθεση να δουλέψουν παραπάνω. Όταν όμως τελειώνει η άδειά της η Σαντρά πρέπει να μεταπείσει τους συναδέλφους της να απαρνηθούν το μπόνους, ώστε να επιστρέψει στη θέση της.

Ο νόμος της αγοράς (2016) – Στεφάν Μπριζέ

Η ταινία αναφέρεται στις σύγχρονες εργασιακές συνθήκες περιγράφοντας τα ηθικά διλήμματα ενός εργαζόμενου που έχει απολυθεί μετά από 25 χρόνια από την δουλειά του και προσπαθεί να επιβιώσει για να φροντίσει τον έφηβο με κινητικά και διανοητικά προβλήματα γιο του. Βραβείο ερμηνείας για τον Βενσάν Λεντόν στο 68ο Φεστιβάλ Καννών.

Η δουλειά της (2018) – Νίκος Λεμπό

Όταν ο άντρας της απολύεται, η Παναγιώτα, μητέρα δύο παιδιών, θα αναζητήσει για πρώτη φορά δουλειά στη ζωή της και θα προσληφθεί ως καθαρίστρια. Ο αγώνας για τη γυναικεία χειραφέτηση σε συνθήκες πατριαρχίας, οικονομικής εκμετάλλευσης και εργασιακής απαξίωσης.

Κεντρική φωτογραφία: MUBI

Ξεκίνησε τη Δευτέρα λοιπόν, στον κινηματογράφο Έλλη ένα μεγάλο αφιέρωμα της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, στο πλαίσιο του οποίου παρουσιάζονται όλα τα φιλμ μυθοπλασίας και τεκμηρίωσης που έχουν αποσπάσει το βραβείο Ίρις καλύτερης ταινίας την περίοδο από το 2010 μέχρι και το 2024.

Η δράση με το γενικό τίτλο «Ο ελληνικός κινηματογράφος ταξιδεύει» περιλαμβάνει 30 ταινίες οι οποίες καθόρισαν τη σύγχρονη ελληνική κινηματογραφική μας ταυτότητα τα τελευταία 15 χρόνια, από την ίδρυση της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου μέχρι σήμερα, διακρίθηκαν σε διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου, συναντήθηκαν με το κοινό στις αίθουσες, προβλήθηκαν σε τηλεοράσεις και πλατφόρμες και χάραξαν τη δική τους πορεία στο χρόνο.

Φυσικά, οι προβολές γίνονται παρουσία των συντελεστών, ενώ η δράση κορυφώνεται στις 20/3 με την ανοιχτή συζήτηση για το σήμερα και το αύριο του ελληνικού κινηματογράφου (Αεριοφυλάκιο 1 – Αμφιθέατρο «Μιλτιάδης Έβερτ», Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Πειραιώς 100, 11854 – Γκάζι).

Από τον εμβληματικό «Κυνόδοντα» του Γιώργου Λάνθιμου και το αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ «Άλλος Δρόμος δεν Υπήρχε» του Σταύρου Ψυλλάκη, που σηματοδότησαν την έναρξη αυτής της 15ετούς πορείας το 2010, μέχρι το δυναμικό «Animal» της Σοφίας Εξάρχου και τη «Βασίλισσα της Νέας Υόρκης» της Βάλερι Κοντάκος, το 2024, το αφιέρωμα αναδεικνύει ταινίες που άφησαν το αποτύπωμά τους και συνεχίζουν να εμπνέουν.

Οι ταινίες του αφιερώματος:

(2010) Κυνόδοντας, του Γιώργου Λάνθιμου

(2010) Άλλος δρόμος δεν υπήρχε, του Σταύρου Ψυλλάκη (ντοκιμαντέρ)

(2011) Μαχαιροβγάλτης, του Γιάννη Οικονομίδη

(2011) Τα παιδία δεν παίζει, των Αργύρη Τσεπελίκα, Αγγελικής Ανδρικοπούλου (ντοκιμαντέρ)

(2012) Άδικος Κόσμος, του Φίλιππου Τσίτου

(2012) Πρώτη Ύλη, του Χρήστου Καρακέπελη (ντοκιμαντέρ)

(2013) Το αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού, του Έκτορα Λυγίζου

(2013) Ημερολόγια Αμνησίας, της Στέλλας Θεοδωράκη (ντοκιµαντέρ)

(2014) Μικρά Αγγλία, του Παντελή Βούλγαρη

(2014) Λάμπουν στο σκοτάδι, του Παναγιώτη Ευαγγελίδη (ντοκιµαντέρ)

(2015) Xenia, Πάνου Χ. Κούτρα

(2015) Μια οικογενειακή υπόθεση, της Αγγελικής Αριστομενοπούλου (ντοκιμαντέρ)

(2016) Τετάρτη 04:45, του Αλέξης Αλεξίου

(2016) Exotica, Erotica, etc…, της Ευαγγελία Κρανιώτη (ντοκιµαντέρ)

(2017) Suntan, του Αργύρης Παπαδημητρόπουλος

(2017) Η τελευταία παραλία, των Θάνου Αναστόπουλου, Ντάβιντε ντελ Ντέγκαν (ντοκιμαντέρ)

(2018) Ο γιος της Σοφίας, της Ελίνας Ψύκου

(2018) Dolphin Man, του Λευτέρη Χαρίτου (ντοκιμαντέρ)

(2019) Οίκτος, του Μπάμπη Μακρίδη

(2019) Obscuro barroco, της Ευαγγελίας Κρανιώτη (ντοκιμαντέρ)

(2020) Ευτυχία, του Άγγελου Φραντζή

(2020) Όταν ο Βάγκνερ Συνάντησε τις Ντομάτες, της Μαριάννας Οικονόμου (ντοκιμαντέρ)

(2021) Digger, του Τζώρτζη Γρηγοράκη

(2021) Οι άγνωστοι αθηναίοι, της Αγγελικής Αντωνίου (ντοκιμαντέρ)

(2022) Μαγνητικά Πεδία, του Γιώργου Γούση

(2022) Μέρες και νύχτες της Δήμητρας Κ., της Εύας Στεφανή (ντοκιμαντέρ)

(2023) Πίσω από τις θημωνιές, της Ασημίνας Προέδρου

(2023) Χειροπαλαιστής, του Γιώργου Γούση (ντοκιμαντέρ)

(2024) Animal, της Σοφίας Εξάρχου

(2024) Η βασίλισσα της Νέας Υόρκης, της Βάλερι Κοντάκος (ντοκιμαντέρ)

Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα και κλείστε τα εισιτήριά σας, εδώ.

Η εκδήλωση στο Facebook με πληροφορίες για τις συναντήσεις με τους δημιουργούς, εδώ.

Η εκδήλωση αυτή αποσκοπεί στην αναγνώριση και τιμή της κληρονομιάς που άφησε η Κική Δημουλά στην ελληνική λογοτεχνία. Η ποιήτρια, με την ικανότητά της να αποτυπώνει βαθιά ανθρώπινα συναισθήματα, έχει δημιουργήσει ένα έργο που συνδυάζει την ευαισθησία με την πρωτοτυπία. Η Κική Δημουλά δεν ήταν απλώς μια δημιουργός λέξεων, αλλά μια φωνή που μίλησε στις ψυχές πολλών αναγνωστών. Με τις μεταφυσικές αναζητήσεις της, άγγιξε θέματα όπως η μοναξιά, η αγάπη, η απώλεια και η ελπίδα, δημιουργώντας στίχους που συνδυάζουν την προσωπική εμπειρία με το καθολικό. Αυτή η εκδήλωση είναι μια ευκαιρία να εμπνευστούμε από το έργο της, κρατώντας έτσι ζωντανή τη μνήμη της και την επιρροή της για τις επόμενες γενιές.

Η εκδήλωση θα εγκαινιαστεί με χαιρετισμούς από τον Μιχάλη Τιβέριο, Πρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών και τον Χρήστο Ζερεφό, Γενικό Γραμματέα της Ακαδημίας, καθώς και από την Έλση Δημουλά, που θα μοιραστεί τις προσωπικές της αναμνήσεις και σκέψεις για τη μητέρα της.

Θα ακολουθήσει η ομιλία του ακαδημαϊκού Θεόδωρου Παπαγγελή, Ακαδημαϊκού, με θέμα «Κική Δημουλά: αίνιγμα αχάλαστο, πίστη αναποφάσιστη», προσφέροντας μια εις βάθος ανάλυση της ποιητικής της φωνής και στη συνέχεια η ομιλία της Βασιλικής Δημουλά, Επίκουρης Καθηγήτριας Νεοελληνικής Φιλολογίας ΑΠΘ, με τίτλο: «Μια μεγάλη χάρη που σου ζήταγε το άδηλον»: Απορίες εις μνήμην».

Η εκδήλωση θα πλαισιωθεί από την απαγγελία ποιημάτων της Κικής Δημουλά από τους Μπέτυ Αρβανίτη και Στάθη Λιβαθινό, αναδεικνύοντας την ομορφιά και την ένταση των στίχων της.

Εμείς παρακάτω διαλέγουμε και προτείνουμε έξι από τις αγαπημένες μας ταινίες, για τον έρωτα και τη δύναμη του στις ζωές μας, που έχουμε ξαναδεί και ξαναδεί.

«Θα κλέψω τη νύφη» (Made of Honor, 2008)

Ο Τομ είναι σέξι, επιτυχημένος, τον κυνηγούν οι γυναίκες και ξέρει ότι μπορεί πάντα να βασίζεται στη Χάνα, την υπέροχη καλύτερη φίλη του και τη μοναδική σταθερά στη ζωή του. Μέχρι που εκείνη φεύγει στο εξωτερικό, στη Σκωτία, για ένα επαγγελματικό ταξίδι έξι εβδομάδων και ο Τομ συνειδητοποιεί έκπληκτος πόσο άδεια είναι η ζωή του χωρίς εκείνη. Αποφασίζει ότι όταν επιστρέψει, θα ζητήσει από τη Χάνα να τον παντρευτεί, αλλά μένει άφωνος όταν μαθαίνει ότι εκείνη έχει αρραβωνιαστεί έναν όμορφο και πλούσιο Σκωτσέζο και σχεδιάζει να μετακομίσει εκεί. Όταν η Χάνα ζητάει από τον Τομ να γίνει η «κουμπάρα» της, εκείνος δέχεται απρόθυμα να αναλάβει τον ρόλο, αλλά μόνο για να μπορέσει να σταματήσει το γάμο πριν να είναι πολύ αργά.

Σκηνοθεσία: Πολ Γουέιλαντ Πρωταγωνιστούν: Πάτρικ Ντέμπσι, Μισέλ Χάναγκαν, Σίντνεϊ Πόλακ, Κέβιν ΜακΚίντ, Κάθλιν Κοίνλαν, Γουίτνεϊ Κάµινγκς

«Τζάκι και Ράιν» (Jackie & Ryan, 2014)

Ο Ράιαν πλανόδιος μουσικός και παρκουρίστας τρένων, που φιλοδοξεί να πετύχει έχοντας μόνο το σακίδιό του και την κιθάρα του, κατευθύνεται στην πόλη. Καθώς παίζει και γοητεύει τα πλήθη με τη μουσική του στους δρόμους, τραβάει το βλέμμα της Τζάκι, μιας καλλονής που έχει επιστρέψει στην πατρίδα της με την κόρη της από την πολυτελή ζωή της στο Μανχάταν και τον δυστυχισμένο γάμο της. Ο Ράιαν και η Τζάκι ανταλλάσσουν μερικές κουβέντες. Η σύνδεση είναι αισθητή, αλλά προχωρούν, σίγουροι ότι δεν θα ξαναδούν ο ένας τον άλλον.

Σκηνοθεσία: Αμί Κάνααν Μαν
Πρωταγωνιστούν: Κάθριν Χέιγκλ, Μπεν Μπαρνς, Έμιλι Άλιν Λιντ, Σέριλ Λι, Κλέα Ντουβάλ, Ράιν Μπίνγκαμ

«Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη» (All Roads Lead to Rome, 2015)

Η Μάγκι έχει κάθε λόγο για να κάνει ένα ταξίδι στην Ιταλία. Από τη μία πρέπει να απομακρύνει την έφηβη κόρη της από τη Νέα Υόρκη και κυρίως από τον προβληματικό φίλο της και από την άλλη, αισθάνεται την ανάγκη να κλείσει έναν παλιό λογαριασμό με τον Λούκα, μια παλιά ερωτική ιστορία. Η άφιξη μαμάς και κόρης στα μαγικά τοπία της Ιταλίας όμως επιφυλάσσει πολλές ανατροπές, καθώς εξελίσσεται σε μια περιπέτεια στη διάρκεια της οποίας όλοι παίρνουν μαθήματα ζωής. Ύστερα από επεμβάσεις της αστυνομίας, συλλήψεις και την επανένωση της ηλικιωμένης μαμάς του Λούκα, με ένα απωθημένο του παρελθόντος, η ζωή όλων, παρόλες τις παρακάμψεις, θα βρει τον δρόμο της.

Σκηνοθεσία: Έλλα Λεμχάγκεν Πρωταγωνιστούν: Σάρα Τζέσικα Πάρκερ, Ραούλ Μπόβα, Κλαούντια Καρντινάλε, Ρόζι Ντέι

«Νεαροί εραστές» (Young Lovers, 2021)

Η κομψή, συνταξιούχος αρχιτέκτονας Σόνα στα 70 της, συναντά τον Πιέρ, έναν ευτυχισμένο παντρεμένο γιατρό στα 40 του, ο οποίος της έκανε για πρώτη φορά εντύπωση σε μια σύντομη συνάντηση, 15 χρόνια πριν. Και οι δύο είναι αρκετά προβληματισμένοι που συναντιούνται ξανά και μια σχέση ξεκινά ανάμεσά τους.

Σκηνοθεσία: Καρίν Ταρντιέ Πρωταγωνιστούν: Φανί Αρντάν, Μελβίλ Πουπό,Φλοράνς Λουαρέ Κάιγ, Σαρίφ Αντούρα, Σεσίλ ντε Φρανς, Λαουρέντ Καπελούτο

«Η λιακάδα μέσα μου» (Un Beau Soleil Interieur / Let the Sunshine In, 2017)

Η Ιζαμπέλ είναι μια Παριζιάνα καλλιτέχνις και χωρισμένη μητέρα που δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια να βρει τον αληθινό έρωτα. Παρόλο που το κενό μεταξύ αυτού που ψάχνει και των αντρών που παρουσιάζονται στη ζωή της μεγαλώνει συνεχώς, οι διαφορετικοί άντρες έχουν όλοι κάτι το μοναδικό, ακόμα κι αν δεν είναι αυτό που αναζητεί. Οι ελπίδες, οι προσδοκίες και η απογοήτευση κάνουν πολλούς κύκλους και προσφέρουν πολλές ευκαιρίες για γέλιο, καθώς παρ’ όλες τις ατυχίες, η προσπάθεια της Ιζαμπέλ συνεχίζεται…

Σκηνοθεσία: Κλερ Ντενί Πρωταγωνιστούν: Ζιλιέτ Μπινός, Ξαβιέ Μποβουά, Ζεράρ Ντεπαρντιέ, Βαλέρια Μπρούνι-Τεντέσκι, Φιλίπ Κατρίν, Ζοσιάν Μπαλασκό, Μπρουνό Πονταλιντές, Σαντρίν Ντουμά

«Ανεκπλήρωτος γάμος» (On Chesil Beach, 2017)

Βρετανία, Ιούλιος 1962. Ο Έντουαρντ και η Φλόρενς, δύο νιόπαντροι παρθένοι, φτάνουν σ’ ένα ξενοδοχείο, στην ακτή του Ντόρσετ. Καθώς ο γάμος τους υπόσχεται ένα ευτυχισμένο μέλλον, οι ίδιοι προσπαθούν να καταπνίξουν τις φοβίες τους για την επερχόμενη γαμήλια νύχτα… Σε αυτό το ξενοδοχείο με θέα την παραλία Τσέσιλ, οι κρυφές αυτές φοβίες τους θα οδηγήσουν σ’ ένα απρόσμενο φινάλε.

Σκηνοθεσία: Ντόμινικ Κουκ Πρωταγωνιστούν: Σίρσα Ρόναν, Μπίλι Χάουλ, Έμιλι Γουάτσον, Σάμιουελ Γουέστ, Αν-Μαρί Νταφ, Αντριάν Σκάρμπορο

Βρείτε το αφιέρωμα, εδώ.

Θα προβληθούν οι δύο μικρού μήκους ταινίες του: Βεράντες (1984) και Θέατρο (1986), η Όλγα Ρομπάρντς (1989) αλλά και το Παρακαλώ, γυναίκες , μην κλαίτε (1992) όπου το σενάριο γράφτηκε από κοινού με τον Σταύρο Τσιώλη. Τη βραδιά θα πλαισιώσουν φίλοι και συνεργάτες αυτού του εξαιρετικά σημαντικού διανοούμενου για την Ελλάδα που έφυγε τόσο πρόωρα από τη ζωή μόλις στα 37 του χρόνια.

Την εκδήλωση θα προλογίσουν τρεις πολύ στενοί φίλοι του Χρήστου Βακαλόπουλου που συνεργάστηκαν μαζί του στα πιο δημιουργικά του χρόνια: Ο σκηνοθέτης αλλά και ένας άνθρωπος που έχει υπηρετήσει τον κινηματογράφο και γενικότερα τον πολιτισμό από πάμπολλα πόστα Αντώνης Κιούκας, ο αρχιτέκτονας, τραγουδοποιός και ηθοποιός Αργύρης Μπακιρτζής και ο συνθέτης/τραγουδιστής Νίκος Ξυδάκης.

11 Φεβρουαρίου

Κινηματογράφος Βακούρα

Ώρα προβολής: 20:00

Τα εισιτήρια εξαντλούνται.

Λίγα λόγια για τον Χρήστο Βακαλόπουλο:

Ο Χρήστος Βακαλόπουλος (17 Ιανουαρίου 1956 – 29 Ιανουαρίου 1993) ήταν Έλληνας συγγραφέας, σκηνοθέτης και ραδιοφωνικός παραγωγός.
Γεννήθηκε στην Αθήνα και ήταν γιος του Γεώργιου Βακαλόπουλου, γενικού διευθυντή του ΙΚΑ. Μεγάλωσε στη συνοικία της Κυψέλης, την οποία αναφέρει εκτενώς στα έργα του, και περάτωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στη Λεόντειο Πατησίων. Το 1973 εισήχθη στην Ανωτάτη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών (ΑΣΟΕΕ), ενώ παράλληλα αρθρογραφούσε στο περιοδικό Σύγχρονος Κινηματογράφος και -μετά την πτώση της χούντας- στην εφημερίδα Η Αυγή. Το 1980 εκδίδει το πρώτο του βιβλίο, «Υπόθεση μπεστ-σέλερ», και φεύγει για τα επόμενα δύο χρόνια στο Παρίσι, όπου κάνει σπουδές κινηματογράφου με δάσκαλό του τον Ερίκ Ρομέρ.

Το 1982 επέστρεψε στην Ελλάδα και συνεργάστηκε για συναπτά έτη με το πολιτικό περιοδικό Αντί και τον ραδιοφωνικό σταθμό του Δεύτερου Προγράμματος της ΕΡΤ. Το 1984 έγραψε και σκηνοθέτησε την μικρού μήκους ταινία «Βεράντες», εκδίδοντας παράλληλα το δεύτερο βιβλίο του, «Οι πτυχιούχοι». Στη συνέχεια, το 1986, σκηνοθέτησε την μικρού μήκους ταινία του «Θέατρο», ενώ συνεργάστηκε στα σενάρια των ταινιών «Σχετικά με τον Βασίλη» του Σταύρου Τσιώλη και «Η γυναίκα που έβλεπε τα όνειρα» του Νίκου Παναγιωτόπουλου. Το 1989, εξέδωσε την συλλογή διηγημάτων «Νέες αθηναϊκές ιστορίες» και σκηνοθέτησε την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, «Όλγα Ρόμπαρντς», που κέρδισε το Βραβείο Φωτογραφίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Το 1990 συγκέντρωσε πολλά από τα αδημοσίευτα δοκίμιά του για τον κινηματογράφο σε έναν τόμο, με τον τίτλο «Δεύτερη προβολή», και έναν χρόνο αργότερα δημοσίευσε το γνωστότερο ίσως βιβλίο του, «Η γραμμή του ορίζοντος». Το 1992 έγραψε και σκηνοθέτησε, μαζί με τον Σταύρο Τσιώλη, την ταινία «Παρακαλώ, γυναίκες, μην κλαίτε», που πήρε το Βραβείο Σεναρίου και Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όπως και το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας της Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου.

Στις 29 Ιανουαρίου του 1993, σε ηλικία 37 ετών, πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα και κηδεύτηκε στο Νεκροταφείο του Ζωγράφου. Την ίδια χρονιά, ο φίλος του Κωστής Παπαγιώργης, έγραψε στην μνήμη του το βιβλίο «Γεια σου, Ασημάκη», ενώ το 2005, με την επιμέλεια του Κωστή Λιβιεράτου, εκδόθηκε από τις εκδόσεις Εστία η συλλογή άρθρων και δοκιμίων του Χρήστου Βακαλόπουλου με τίτλο «Η ονειρική υφή της πραγματικότητας».

Η Στέγη κάνει ελεύθερη πτώση στο ασυνείδητο, σε ένα αφιέρωμα στον David Lynch, μαζί με το Cinobo. Λίγες μέρες μετά το STEGI. RADIO Takeover, το κινηματογραφικό σύμπαν του David Lynch καταλαμβάνει τη Στέγη, μεταμορφώνοντάς την σε έναν σκοτεινό, σουρεαλιστικό κόσμο, από το -1 έως τη Μικρή Σκηνή. Το αφιέρωμα Directed by David Lynch περιλαμβάνει μαραθώνιο των τριών σεζόν “Twin Peaks” στο -1, προβολές όλων των ταινιών στη Μικρή Σκηνή, μουσική και curated food menu.

Ανοίγουμε το μυστηριώδες μπλε κουτί και μπαίνουμε στο Silencio Bar, για να συναντήσουμε τα κουνέλια, τον Mystery Man και τη Laura Palmer. Να δούμε πώς ταξιδεύουν τα μυστικά. Να ζήσουμε ξανά παρέα τα όνειρα και τους εφιάλτες. Όχι για να αποχαιρετίσουμε τον David Lynch, γιατί δεν μπορεί να βγει από το μυαλό μας, αλλά για να πούμε ένα ευχαριστώ σε έναν από τους μεγαλύτερους δημιουργούς της εποχής μας.

Ανακαλύψτε το πρόγραμμα. Τις προβολές θα προλογίσουν άνθρωποι του καλλιτεχνικού χώρου που έχουν συνδεθεί και έχουν αγαπήσει το έργο του David Lynch. Ανάμεσα σε κάθε προβολή θα υπάρχει 20λεπτο διάλειμμα. Μετά το αφιέρωμα, η φιλμογραφία του David Lynch θα είναι διαθέσιμη στη streaming πλατφόρμα Cinobo στο cinobo.com, αποκλειστικά για τους συνδρομητές, ενώ σύντομα θα είναι διαθέσιμες και οι 15 μικρού μήκους ταινίες του.

Μετά το αφιέρωμα στη Στέγη, θα ακολουθήσουν προβολές από τις «Νύχτες Πρεμιέρας», από τις 14 έως τις 24 Φεβρουαρίου, σε Αθήναιον και Cinobo Όπερα, σε μια μεγάλη αθηναϊκή γιορτή για τη μοναδική προσωπικότητα του παγκόσμιου σινεμά.

“Life is very, very complicated, and so films should be allowed to be, too”. Ο David Lynch συστήθηκε για πρώτη φορά στο κοινό το 1977 με την ασπρόμαυρη σουρεαλιστική ταινία τρόμου “Eraserhead”. Από τότε, με κάθε ταινία του χτίζει με συνέπεια το ιδιαίτερο οπτικό και αφηγηματικό σύμπαν του, διαμορφώνοντας το ύφος που ονομάζουμε σήμερα «λιντσικό» ως συνώνυμο του αινιγματικού, απόκοσμου και ανοίκειου. Βραβευμένος με Χρυσό Φοίνικα και υποψήφιος για Όσκαρ, ο Lynch κατάφερε με τις ταινίες του να στοιχειώσει τις σκέψεις μας, παρέα με ηθοποιούς, όπως οι Kyle MacLachlan, Shery lLee, Naomi Watts και Laura Dern και τη μουσική του Angelo Badalamenti. Ένα αφιέρωμα που υπόσχεται να μας κρατήσει ξάγρυπνους και να μας κάνει να αγκαλιάσουμε το ανοίκειο μέσα από το μοναδικό ιδιοφυές βλέμμα του David Lynch.

Πρόγραμμα προβολών

Παρασκευή 31.1 | Μικρή Σκηνή
19:00 | Eraserhead (89΄)
20:50 | Blue Velvet (120´)
23:10 | Lost Highway (135´)

Σάββατο 1.2 | Μικρή Σκηνή
17:00 | Wild at Heart (124´)
19:25 | The Elephant Man (124´)
21:50 | Mulholland Drive (147´)
00:40 | Inland Empire (180´)

Κυριακή 2.2 | Μικρή Σκηνή
17:00 | Straight Story (112´)
19:15 | Twin Peaks (Fire Walk with Me) (134´)
21:55 | Dune (140´)

Μαραθώνιος “Twin Peaks”
Έναρξη: Παρασκευή 31.1, 23:59 (Μεταμεσονύχτια)
Season 1 (8 επεισόδια, 420′) | Παρασκευή 31.1, 23:59 – Σάββατο 1.2, 07:00
Season 2 (22 επεισόδια, 1073′) | Σάββατο 1.2 10:00 το πρωί έως Κυριακή 2.2, 03:53
Season 3 (18 επεισόδια, 1014’ ) | Κυριακή 2.2, 06:00 το πρωί έως 22:54

*Ανάμεσα στις προβολές μεσολαβεί 20λεπτο διάλειμμα.

Συνόψεις ταινιών
Eraserhead (1977)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: Allen Joseph, Charlotte Stewart, Jack Nance
Διάρκεια: 89’
Ένας άνδρας σε μια μεταποκαλυπτική βιομηχανική πόλη. Η μονίμως οργισμένη φιλενάδα του. Το φρικτά παραμορφωμένο μωρό τους που συνέχεια ουρλιάζει. Η παράνοια μέσα σε έναν εφιαλτικό χώρο ξεκινά.

The Elephant Man | Ο Άνθρωπος Ελέφαντας (1980)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: John Hurt, Anthony Hopkins, John Gielgud, Hannah Gordon, Wendy Hiller
Διάρκεια: 124´
Η ιστορία ενός εξαίρετου νεαρού χειρουργού, ο οποίος συναντά σε παράσταση ενός βικτοριανού τσίρκου έναν άντρα τόσο παραμορφωμένο, που είναι καταδικασμένος να ζει μια ζωή στην απαξίωση, σαν τέρας. Πρόκειται για τον Τζον Μέρικ, ο οποίος είναι γνωστός στους επισκέπτες του τσίρκου σε ολόκληρη τη χώρα ως ο «Άνθρωπος Ελέφαντας». Παρόλο που δεν υπάρχει θεραπεία για τον Μέρικ, ο νεαρός χειρουργός παλεύει να τον σώσει από την παρακμή και να του προσφέρει μια ζωή με αξιοπρέπεια και άνεση.

Dune (1984)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: Kyle MacLachlan, Virginia Madsen, Francesca Annis, Sting
Διάρκεια: 140’
Ύστερα από τη δολοφονία του πατέρα του, ο γιος ενός δούκα ηγείται μιας ομάδας ανταρτών της ερήμου εναντίον του γαλαξιακού αυτοκράτορα –και μοχθηρής νέμεσης του πατέρα του– για να απελευθερώσουν τον ερημικό κόσμο τους από την κυριαρχία του αυτοκράτορα.

Blue Velvet | Μπλε Βελούδο (1986)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: Kyle MacLachlan, Isabella Rossellini, Dennis Hopper
Διάρκεια: 120’
Κάτι παράξενο συμβαίνει πίσω από τους λευκούς φράχτες των σπιτιών του Λάμπερτον της Βόρειας Καρολίνας. Και όταν ο λάτρης του μυστηρίου και φοιτητής ΤζέφριΜπόμοντ πέφτει πάνω σε ένα κομμένο αυτί διασχίζοντας ένα χωράφι, αποφασίζει να μάθει τι είναι αυτό. Έχοντας μαζί του την κόρη ενός ντόπιου αστυνομικού, ο Τζέφρι οδηγείται κατά την έρευνά του σε έναν αλλόκοτο κόσμο αισθησιασμού και βίας, με το μυστήριο του κομμένου αυτιού να βρίσκει τη λύση του στη σχέση μιας τραγουδίστριας και ενός κοινωνιοπαθούς σαδομαζοχιστή.

Wild at Heart | Ατίθαση Καρδιά (1990)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: Nicholas Cage, Laura Dern, Willem Dafoe, Harry Dean Stanton, Diane Ladd
Διάρκεια: 124’
Ο Σέιλορ και η Λούλα είναι δύο εραστές που πασχίζουν να μείνουν μαζί όσο η μοίρα επιμένει να τους χωρίζει. Σε αυτή την περίπτωση, η «μοίρα» είναι η μητέρα της Λούλα, μια απελπισμένη γυναίκα που μισεί τον Σέιλορ και θα κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για να τον κρατήσει μακριά από την κόρη της. Όταν ο Σέιλορ αποφυλακίζεται για την φόνο ενός άνδρα, εκείνος και η Λούλα ξεκινούν ένα roadtrip γεμάτο σεξ και ροκ, γνωρίζοντας πως τα τσιράκια της μητέρας της τους καταδιώκουν.

Twin Peaks: Fire Walk with Me | Ο Ύποπτος Κόσμος του Τουίν Πικς (1992)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: Sheryl Lee, Ray Wise, Mädchen Amick, Chris Isaak, David Bowie
Διάρκεια: 134’
Το χρονικό των οδυνηρών τελευταίων ημερών της ΛόραΠάλμερ, σχεδόν έναν χρόνο μετά τον φόνο της Τερέζα Μπανκς, κατοίκου μιας πόλης γειτονικής του ΤουίνΠικς, σε ένα prequel της διάσημης σειράς του Ντέιβιντ Λιντς.

Lost Highway | Χαμένη Λεωφόρος (1997)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: Bill Pullman, Patricia Arquette, John Roselius, Gary Busey, Robert Blake
Διάρκεια: 135’
Κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες, ένας σαξοφωνίστας κατηγορείται για τη δολοφονία της συζύγου του και οδηγείται στην φυλακή. Τότε εξαφανίζεται από τη φυλακή και μεταμορφώνεται σε έναν μηχανικό που ζει μια εντελώς διαφορετική ζωή.

The Straight Story (1999)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: Richard Farnsworth, Sissy Spacek, Harry Dean Stanton, Jane Galloway Heitz
Διάρκεια: 112’
Το πορτρέτο του αληθινού ταξιδιού ενός άντρα στην καρδιά της αμερικανικής ενδοχώρας. Γυρισμένο κατά μήκος της διαδρομής των 420 χιλιομέτρων που διένυσε ο πραγματικός Άλβιν Στρέιτ το 1994, από το Λόρενς της Αϊόβα μέχρι το όρος Ζάιον στο Γουισκόνσιν, το “Straight Story” χρονογραφεί την υπομονετική οδύσσεια του Άλβιν και των ανθρώπων που γνωρίζει στον δρόμο. Όταν δεν οδηγεί τη μηχανή του γκαζόν του προς τον προορισμό του, ο Άλβιν γνωρίζει διάφορους ξένους, από έναν έφηβο φυγά μέχρι έναν βετεράνο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μοιράζοντας τη σοφία της ζωής του με απλές ιστορίες, ο Άλβιν αφήνει το στίγμα του σε αυτούς τους χαρακτήρες που χρωματίζουν την αποστολή του.

Mulholland Drive | Οδός Μαλχόλαντ (2001)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: Naomi Watts, Laura Harring, Justin Theroux, Jeanne Bates, Dan Birnbaum
Διάρκεια: 147’
Μια μελαχρινή γυναίκα παθαίνει αμνησία μετά από ένα τροχαίο. Περιπλανιέται στους δρόμους του ΛοςΆντζελες προτού καταφύγει σε ένα διαμέρισμα. Εκεί την ανακαλύπτει η Μπέτι, μια ξανθιά γυναίκα από τις μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ, που έχει έρθει στην Πόλη των Αγγέλων αναζητώντας τη φήμη ως ηθοποιός. Μαζί, οι δυο τους προσπαθούν να λύσουν το μυστήριο της αληθινής ταυτότητας της Ρίτα, σε ένα ονειρικό ΛοςΆντζελες, που δεν το έχουν αλλοιώσει ούτε η κυκλοφοριακή συμφόρηση ούτε το νέφος.

INLAND EMPIRE (2006)
Σκηνοθεσία: David Lynch
Παίζουν: Laura Dern, Jeremy Irons, Justin Theroux, Harry Dean Stanton
Διάρκεια: 180’
Μια σταρ του Χόλιγουντ ετοιμάζεται να πρωταγωνιστήσει στο ριμέικ μιας «καταραμένης» πολωνικής ταινίας. Όσο βυθίζεται στον ρόλο, ο κόσμος της μετατρέπεται σε έναν σουρεαλιστικό εφιάλτη.

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ Twin Peaks (1990, 1991, 2017)
Διάρκεια: 2507’
Έτος 1989. Σε μια μικρή, ορεινή και απομονωμένη πόλη της πολιτείας Ουάσινγκτον των ΗΠΑ μία τελειόφοιτη μαθήτρια του τοπικού Λυκείου ανακαλύπτεται δολοφονημένη. Στο «ειδυλλιακό» Τουίν Πικς καταφθάνει ένας πράκτορας του FBI με μεγάλη συναίσθηση της ηθικής, εξαιρετικά ανορθόδοξες μεθόδους και στόχο να βρει τον υπαίτιο. Σύντομα γίνεται αντιληπτό ότι η νεκρή Λόρα Πάλμερ σχετιζόταν απρόσμενα με πολλά μέλη της κοινότητας και ότι η «άμεμπτη» και αγνή εικόνα εκείνης μα και της πόλης κρύβει πολλά σκοτεινά μυστικά.

 
Πληροφορίες

Directed by David Lynch
Στέγη Ιδρύματος Ωνάση
Συγγρού 107
Έναρξη προπώλησης: Δευτέρα 27 Ιανουαρίου | 17:00

Παρασκευή 31.1 | Μικρή Σκηνή
19:00 | Eraserhead (89΄)
20:50 | BlueVelvet (120´)
23:10 | LostHighway (135´)

Σάββατο 1.2 | Μικρή Σκηνή
17:00 | Wild at Heart (124´)
19:25 | The Elephant Man (124´)
21:50 | Mulholland Drive (147´)
00:40 | Inland Empire (180´)

Κυριακή 2.2 | Μικρή Σκηνή
17:00 | Straight Story (112´)
19:15 | Twin Peaks (Fire Walk with Me) (134´)
21:55 | Dune (140´)

Μαραθώνιος “Twin Peaks”
Έναρξη: Παρασκευή 31.1, 23:59 (Μεταμεσονύχτια)
Season 1 (8 επεισόδια, 420′) | Παρασκευή 31.1, 23:59 – Σάββατο 1.2, 07:00
Season 2 (22 επεισόδια, 1073′) | Σάββατο 1.2 10:00 το πρωί έως Κυριακή 2.2, 03:53
Season 3 (18 επεισόδια, 1014’ ) | Κυριακή 2.2, 06:00 το πρωί έως 22:54

*Ανάμεσα στις προβολές μεσολαβεί 20λεπτο διάλειμμα.

Εισιτήρια

Τιμή μονής προβολής στη Μικρή Σκηνή της Στέγης: 5 €
Διατίθενται combo εισιτήρια ανά ημέρα εδώ

Η είσοδος στον μαραθώνιο “Twin Peaks” στο -1 της Στέγης είναι ελεύθερη.
Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Στις 20 Ιανουαρίου, ο David Lynch θα γινόταν 79 ετών, και σίγουρα για το Cinobo και τους εκατομμύρια θαυμαστές του σε όλο τον κόσμο, δεν θα πεθάνει ποτέ. Με αυτή την αφορμή, την Τετάρτη 22 Ιανουαρίου, γιορτάζουμε τη ζωή και την υπερβατική δημιουργικότητά του σε μια ειδική προβολή στο Cinobo Πατησίων.

Για την σπουδαίοτητα του έργου του David Lynch θα μιλήσουν φίλοι και συνεργάτες του Cinobo, αλλά και ο κριτικός κινηματογράφου και curator της αίθουσας, Άκης Καπράνος. Θα ακολουθήσει μια ειδική προβολή-έκπληξη, μιας, από τις αγαπημένες μας, ταινίας του.

Παράλληλα, στην πλατφόρμα του Cinobo είναι διαθέσιμες μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές ταινίες του David Lynch, όπως τα Eraserhead, Οδός Μαλχόλαντ, Ο Ύποπτος Κόσμος του Τουίν Πικς και Χαμένη Λεωφόρος. Βρείτε τη συλλογή εδώ.

Πληροφορίες

Τετάρτη, 22 Ιανουαρίου 2025
Cinobo Πατησίων (Πατησίων 79)
Ώρα 21:30

Προπώληση εδώ