Αυτά τα τραγούδια μπορεί να έχουν διαφορετικές σημασίες στη ζωή σας. Μερικά προκαλούν μια αίσθηση ευτυχίας, θλίψης, φιλοδοξίας ή αγάπης. Αυτή είναι η αληθινή μαγεία της μουσικής: ανεβάζει τη διάθεση, αξιοποιεί τις αναμνήσεις και γεφυρώνει πολιτισμούς και καρδιές.

Η μουσική έχει τη δύναμη να φέρνει τους ανθρώπους κοντά. Είτε ένας γονέας θυμάται μια αγαπημένη μελωδία είτε ένας έφηβος βρίσκει αυτοπεποίθηση μέσα από ένα τραγούδι, ο αντίκτυπος της μουσικής είναι αναμφισβήτητος. Δεν είναι απλώς μια τέχνη, αλλά μια σύνδεση που διαρκεί για πάντα.

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Μουσικής 2025, θα εξερευνήσουμε τη σημασία της μουσικής και πώς επηρεάζει τη ζωή των ανθρώπων παγκοσμίως.

Τι είναι η Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής;

Αν αναρωτιέστε τι είναι η Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής, να ξέρετε ότι είναι κάτι περισσότερο από ένα hashtag ή ένα φεστιβάλ: είναι πολύ πιο σημαντική από μια τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Γνωστή ως Fête de la Musique, ο εορτασμός της Διεθνούς Ημέρας Μουσικής ξεκίνησε στη Γαλλία το 1982. Ο τότε υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας, Ζακ Λανγκ, και ο συνθέτης Μορίς Φλουρέ ονειρεύτηκαν να μετατρέψουν κάθε γωνιά του δρόμου σε σκηνή. Ήθελαν η μουσική να είναι προσβάσιμη, ενωτική και δωρεάν. Η ημερομηνία; Η 21η Ιουνίου, το θερινό ηλιοστάσιο, η μεγαλύτερη μέρα της φύσης, είναι ιδανική για συναυλίες σε ανοιχτό χώρο και κοινωνική χαρά. Ο εορτασμός έχει γίνει ένα παγκόσμιο μουσικό φαινόμενο, από αυτοσχέδια σόλο κιθάρας μέχρι χορωδιακές παραστάσεις σε πάρκα και παραλίες.

Η αυθόρμητη φύση αυτής της ημέρας την κάνει ακόμα πιο ξεχωριστή. Ο δρόμος γίνεται η σκηνή και το κοινό γίνεται ερμηνευτής. Η Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής θολώνει τα όρια μεταξύ καλλιτέχνη και ακροατή, υπενθυμίζοντάς μας ότι η μουσική ανήκει σε όλους.

Τι σημαίνει η Ημέρα Μουσικής για τον κόσμο;

Για κάθε άνθρωπο, η μουσική μπορεί να έχει διαφορετικό νόημα στη ζωή του. Σκεφτείτε το, μια μητέρα που τραγουδάει στο παιδί της, φίλοι που παίζουν γύρω από μια φωτιά ή μια ορχήστρα που γεμίζει ένα αμφιθέατρο. Από τις πιο προσωπικές στιγμές μέχρι τις μεγάλες παγκόσμιες παραστάσεις, η μουσική ορίζει τη συλλογική μας ανθρώπινη εμπειρία. Μας υπενθυμίζει ότι ενώ μπορεί να μιλάμε διαφορετικές γλώσσες, ο ρυθμός του συναισθήματος είναι παγκόσμιος.

Η μουσική είναι επίσης διαχρονική. Μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, μερικές φορές ως παράδοση ή ως επανάσταση. Αντανακλά την ιστορία μας, τα συναισθήματά μας και την ταυτότητά μας.

Στις 21 Ιουνίου, την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής 2025, η μουσική μαγεία παίρνει το κεντρικό ρόλο. Γιορτάζουμε τον κοινό παλμό και τον ήχο της ανθρωπότητας, την κληρονομιά του ήχου και τις ιστορίες που λέγονται μέσα από τη μελωδία.

Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Μουσικής 2025 είναι «Θεραπεία μέσω της Αρμονίας» και αναδεικνύει τη δύναμη της μουσικής.

Πώς γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής;

Ας περάσουμε, λοιπόν, στο κύριο ερώτημα: «Τι θα κάνετε με τη μουσική σας στις 21 Ιουνίου 2025;» Δεν θα έχουν όλοι την ευκαιρία να σταθούν σε μια σκηνή ή να ηχογραφήσουν κάτι για να συμμετάσχουν. Ακολουθούν μερικοί διασκεδαστικοί, ουσιαστικοί και εύκολοι τρόποι για να γιορτάσετε και να βυθιστείτε στην Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής.

Εορτασμοί με φυσική παρουσία – Jam Sessions: Προσκαλέστε τους φίλους, την οικογένεια ή τους γείτονές σας. Φέρτε την κιθάρα ή τη φωνή σας και τζαμάρετε με τους φίλους σας.

Open-mic Sessions: Δεδομένου ότι είναι η Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής, πολλά καφέ και κοινότητες διοργανώνουν βραδιές ή παραστάσεις με ανοιχτό μικρόφωνο. Μην διστάσετε να συμμετάσχετε σε αυτές τις εκδηλώσεις και να τις γιορτάσετε με άτομα με παρόμοιο τρόπο σκέψης.

Διαδικτυακή διασκέδαση – Διοργανώστε ένα εικονικό jam: Συγκεντρώστε τους φίλους, τους συμμαθητές, τους συναδέλφους ή τους μουσικούς φίλους σας για μια μουσική παράσταση μέσω βιντεοκλήσης. Κάθε παράσταση, όσο μικρή κι αν είναι, ενισχύει την παγκόσμια χορωδία μας. Άλλωστε, αυτή είναι πραγματικά μια χαρούμενη μουσική ημέρα από κάθε άποψη.

Τέλος, μην ξεχνάτε τη χαρά των πιο μικρών πραγμάτων, όπως μια αυθόρμητη μουσική – να χορεύετε ακούγοντας την αγαπημένη σας μελωδία στην κουζίνα, να μουρμουρίζετε κατά τη διάρκεια μιας βόλτας ή να συνθέτετε μια γρήγορη μελωδία απλώς για τη διασκέδασή σας.

Πώς γιορτάζεται στην Αθήνα η Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής;

Η Γιορτή της Μουσικής, από το 1985, εξαπλώθηκε έξω από τα Γαλλικά σύνορα και η Αθήνα, Πρώτη Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης, με πρωτοβουλία της Μελίνας Μερκούρη, ήταν η πρώτη πόλη στην οποία η Γιορτή πραγματοποιήθηκε εκτός Γαλλίας. Έκτοτε συνεχίζουμε να τιμάμε τη μουσική και να φέρνουμε τον κόσμο κοντά σε πάρκα, αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία, μουσικές σκηνές και γρασίδια.

Τα Μουσικά Σύνολα του Δήμου Αθηναίων γιορτάζουν στον Εθνικό Κήπο, την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής 2025

Ο Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ) συμμετέχει στη φετινή Γιορτή Μουσικής, προσφέροντας στο κοινό δύο ξεχωριστές βραδιές στον Εθνικό Κήπο, με ελεύθερη είσοδο. Τα Μουσικά Σύνολα του Δήμου Αθηναίων παρουσιάζουν ένα πλούσιο και πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα, που περιλαμβάνει ρομαντική συμφωνική μουσική, jazz και κομμάτια από τον ελληνικό κινηματογράφο.

• Σάββατο 21 Ιουνίου | Ώρα 18:30
  Η Big Band του Δήμου Αθηναίων παρουσιάζει μια συναυλία με jazz standards και ιστορικές ενορχηστρώσεις.
• Σάββατο 21 Ιουνίου | Ώρα 19:30
  Το Εργαστήρι Ελληνικής Μουσικής του Δήμου Αθηναίων παρουσιάζει αφιέρωμα στον ελληνικό κινηματογράφο με έργα δημιουργών όπως οι Μίκης Θεοδωράκης, Μάνος Χατζιδάκις, Σταύρος Ξαρχάκος και Διονύσης Σαββόπουλος.

Κήπος του Μεγάρου

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών συμμετέχει στη Γιορτή της Μουσικής με μια συναυλία στον Κήπο, το Σάββατο 21 Ιουνίου, στις 20.00, γεμάτη χρώματα, ρυθμούς και μελωδίες από διαφορετικά μουσικά ιδιώματα.

Στην κεντρική σκηνή, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών παρουσιάζει τη σουίτα «Αλέξης Ζορμπάς» του Μίκη Θεοδωράκη, σε νέα ενορχήστρωση του Δημήτρη Μίχα – ένα έργο που παντρεύει τη συμφωνική μουσική με την ελληνική ψυχή.

Στην πλαϊνή σκηνή, το Κουαρτέτο “Aether” ζωντανεύει το Κουαρτέτο αρ. 12 «Αμερικανικό» του Antonín Dvořák, με τους μουσικούς Ανδρέα Παπανικολάου, Βασίλη Σούκα, Ενκέλα Κοκολάνη και Άγγελο Λιακάκη.

Η βραδιά ολοκληρώνεται με την παρουσία του Καλλιτεχνικού Συλλόγου Δημοτικής Μουσικής «Δόμνα Σαμίου», με ένα πρόγραμμα γεμάτο ήχους της ελληνικής παράδοσης, στην κεντρική σκηνή.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Στις 21 Ιουνίου 2025, στις 18.00, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο συμμετέχει στον εορτασμό της Ευρωπαϊκής Ημέρας Μουσικής με συναυλία στην Αίθουσα του Βωμού. Ο διεθνώς βραβευμένος σολίστ κιθάρας και συνθέτης, Μιχάλης Σουρβίνος, θα παρουσιάσει το πρόγραμμα “Guitar Echoes”.

Στη συναυλία, ο Μιχάλης Σουρβίνος θα ερμηνεύσει διασκευές σε έργα για σόλο κιθάρα και δικές του συνθέσεις, συνδυάζοντας διαφορετικά στυλ και ύφη. Οι συνθέσεις του περιλαμβάνουν λυρικές μελωδίες, πλούσια ηχοχρώματα, στοιχεία νεορομαντικής γραφής και αναφορές σε μουσικές όπως οι ισπανικές, το τάνγκο, η σύγχρονη, η ροκ και η τζαζ.

Epilogue

Η Ανώτερη Επαγγελματική Σχολή Χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής παρουσιάζει την παράσταση “Epilogue”, υπό την καθοδήγηση του Διευθυντή Σπουδών, Γιώργου Μάτσκαρη, το Σάββατο 21 και την Κυριακή 22 Ιουνίου 2025 στις 20.30, στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ. Οι σπουδαστές ολοκληρώνουν τον φετινό κύκλο σπουδών τους και συμμετέχουν σε τέσσερις χορογραφίες των Lucas Viallefond, Ερμίρας Γκόρο, Edouard Hue, καθώς και του σπουδαστή της Σχολής, Κυριάκου Κοντοζή.

Η σπονδυλωτή παράσταση “Epilogue” θα ανοίξει με την κλασική χορογραφία «Σπουδή», μια νέα δημιουργία του Γάλλου χορογράφου Lucas Viallefond, σε πρωτότυπη μουσική σύνθεση, ενορχήστρωση και ερμηνεία του Γιώργου Κοντοβά. Πρόκειται για μια χορογραφία αφιερωμένη στην εκπαίδευση των χορευτών κλασικού μπαλέτου.

Ηρώδειο

Στις 21 Ιουνίου, στις 21.00, όπως κάθε χρόνο, γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής με την καθιερωμένη συναυλία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ. Υπό τη διεύθυνση του διεθνούς φήμης αρχιμουσικού και μουσικού διευθυντή της, Μιχάλη Οικονόμου, η Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ θα μας ταξιδέψει σε δέκα διαφορετικούς ονειρικούς κόσμους. Κατά τη διάρκεια του μουσικού αυτού ταξιδιού, θα ακουστούν μερικά από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας μουσικής φιλολογίας, όπως το «Μπολερό» του Ραβέλ, το συμφωνικό ποίημα «Ο Μολδάβας» του Σμέτανα, το θριαμβευτικό «Εμβατήριο πομπής και μεγαλοπρέπειας» του Έλγκαρ και πολλά άλλα.

Δεν ξέρω πόσο αισιόδοξος άνθρωπος είναι ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, δεν ξέρω τι σημαίνει η λέξη «μαυρίλα» που ακούω από τρίτους κάθε φορά που συζητάω για τα τραγούδια του, ξέρω όμως πως είναι ένας άνθρωπος με φωνή υψωμένη και ακλόνητη και αυτό κάπως μου φτάνει για να υπόσχομαι πως θα τον ακούω για όσο κρατάει το δικό μου για πάντα.

Ο Λυκαβηττός γεμίζει και στα αριστερά, ανάμεσα στο όρθιο κοινό, που φαντασιώνομαι πως ακόμα ελπίζει και γι’ αυτό βρίσκεται εκεί, ανεμίζει η σημαία της Παλαιστίνης, σπουδαία υπενθύμιση πως η ζωή δεν προχωρά το ίδιο για όλους μας και πως κάποιοι είμαστε απλά και πέρα από την αξία μας τυχεροί.

Η συναυλία ξεκινά μετά από μια παρέμβαση για την πιο σπουδαία δράση της γης “March to Gaza” και μετά από ένα σύσσωμο «Λευτεριά στην Παλαιστίνη». Κι η συναυλία ξεκινά με το “Requiem”, ένα τραγούδι για το τέλος του κόσμου, που μεταξύ άλλων λέει:

Θα βάλω τα καλά μου
Θα ανέβω στον λόφο
να δω το τελευταίο ηλιοβασίλεμα
θα θυμηθώ ένα παραμύθι
κάπου μακριά οι άνθρωποι
θα νομίζουν πως είναι ακόμα ζωντανοί.

Ακούω τον Αλκίνοο να τάσσεται υπέρ του τέλους του κόσμου, αλλά όχι λόγω μιας αίσθησης του μάταιου, αλλά μιας αίσθησης αποτυχίας γιατί κάτι δεν κάναμε καλά, ή μάλλον για τα πολλά που δεν κάναμε καλά. Καλοδεχούμενο το τέλος του κόσμου, γιατί πρέπει να σταματήσουμε να πιστεύουμε στο καλύτερο σαν από μηχανής θεός, σαν κάτι πέρα από την υπόστασή μας και το χρέος μας. Πρέπει να σταματήσουμε πια να αποκαλούμε «ζωή», αυτά που ονομάζαμε ως τώρα έτσι.

Έχω συγκινηθεί ήδη από το πρώτο τραγούδι.

Καθόλη τη διάρκεια της συναυλίας παρατηρώ τη μαμά μου, όσους ουρλιάζουν το αγαπημένο τους τραγούδι, όσους χαμογελάνε στα λόγια του Αλκίνοου, όσους πιάνονται από το χέρι, τις φίλες που κάθονται αγκαλιά, τον πολύχρωμο κόσμο που είναι τόσο διαφορετικός σε ηλικία και στυλ αλλά που είναι ταυτόχρονα και τόσο ίδιος, σε βαθμό ικανοποίησης.

Συνομιλούμε με τον Αλκίνοο. Ο Αλκίνοος είναι ένας καλλιτέχνης που ακουμπάει τη φωνή του και τους στίχους του στο σημείο εκείνο που η ενσυναίσθησή μας βρίσκει το φως. Η μουσική του εισχωρεί για να διασώσει τις σκέψεις μας εκείνες, που καμιά φορά χάνονται στον δρόμο προς εκείνο που ονομάζουμε σωστό. Ολόκληρα τα τραγούδια του τείνουν να μου θυμίζουν να μην ξεχνάω να περνάω καλά σαν να είναι το απόλυτο δικαίωμά μου.

Τα λόγια του – αυτά που ξεστομίζει ανάμεσα στα τραγούδια του, σαν απάντηση στις φωνές του κοινού, σαν τη συνέχεια εκείνου που στέκεται στην σκηνή και που είναι τόσο καλλιτέχνης όσο και άνθρωπος – ακούγονται σαν την ανάγκη της συντροφικότητας και της συλλογικής σκέψης.

Κι επειδή συζητάμε και ξανασυζητάμε, ενώ προσποιούμαστε πως δε μας νοιάζει πάντα, για το χρέος του καλλιτέχνη απέναντι στην κάθε εποχή, το χρέος του να μοιράζεται τη φωνή του με τους αδικημένους και να μιλάει στο όνομα αυτών, όσο του το επιτρέπουν, κάθομαι και σκέφτομαι πως το συμπέρασμα αυτών των συζητήσεων είναι ένα – και δε χωράνε σε αυτό ψιλά γράμματα ούτε «αλλά»: Είναι αυτονόητο χρέος να είναι κανείς άνθρωπος.

Κι ο Αλκίνοος Ιωαννίδης το γνωρίζει αυτό πάρα πολύ καλά.

Συντελεστές της συναυλίας:

Σταύρος Λάντσιας: πλήκτρα
Μιλτιάδης Παπαστάμου: ηλεκτρικό βιολί
Γιώτης Κιουρτσόγλου: ηλεκτρικό μπάσο
Μιχάλης Καπηλίδης: τύμπανα
Αλκίνοος Ιωαννίδης: ηλεκτρική κιθάρα, φωνή
Ηχοληψία: Βαγγέλης Λάππας – Βασίλης Δρούγκας
Σχεδιασμός φωτισμών: Μαρία Βενετάκη
Χειρισμός Φωτισμών: Μελίνα Ζερβάκ
Παραγωγή: X Lalala & Roll Out Vision Services
Επιμέλεια παραγώγης: Αθύρ

Κεντρική φωτογραφία: Facebook

Αυτό το καλοκαίρι, σε μια προσωπική υπόσχεση να τιμήσω τις γωνιές αυτής της πόλης, ελπίζω να παίρνω συχνότερα το λεωφορείο από το Σύνταγμα με προορισμό το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Το Πάρκο αυτό είναι ανάσα πρασίνου, ανάσα ξεκούρασης, ανάσα πολιτισμού, είναι η βαθιά ανάσα ανακούφισης που παίρνεις στο τέλος μιας μέρας που κράτησε παραπάνω γιατί οι ώρες στη δουλειά ήταν πιο γεμάτες από το συνηθισμένο.

Την πρώτη φορά που πήγα, λίγες μέρες μετά το άνοιγμά του στο κοινό, ένιωσα να αναπνέω διαφορετικό αέρα, όχι πιο καθαρό, απλώς άλλον και λίγο ξένο μαζί. Στο σήμερα, πηγαίνω όσο πιο συχνά μπορώ για να απολαύσω πέρα από τη βόλτα μου, παραστάσεις, εκθέσεις, ομιλίες και τα βιβλία που δεν προλαβαίνω να αγοράσω. Το Πάρκο είναι ένα σημείο συνάντησης και ανταλλαγής: Συνάντησης ανθρώπων κάθε ηλικίας, ανταλλαγής ιδεών με κοινό παρονομαστή τη δημιουργία. Έχω καταφέρει – και λέω έχω καταφέρει δουλειά και χρημάτων επιτρέποντος – να δω θεατρικές παραστάσεις που με άφησαν αμίλητη στη θέση μου (την παράσταση «Σαλό, 120 ημέρες στα Σόδομα», του Άρη Μπινιάρη την παρακολουθήσαμε στην Εναλλακτική Λυρική Σκηνή), παραστάσεις όπερας τόσο πληθωρικές όσο αρμόζει στο είδος, ομιλίες γυναικών που αλλάζουν τον κόσμο και τον φέρνουν επιτέλους στα μέτρα τους (το WOW Festival έχει φιλοξενηθεί 3 χρονιές στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταυρός Νιάρχος), εκθέσεις ζωγραφικής, παρουσιάσεις βιβλίων, ταινίες, συναυλίες… Έχω δει σχεδόν τα πάντα σε αυτόν τον χώρο, έναν χώρο που έχει κάνει σημαία του τον πολιτισμό και τη διάδοσή του.

Αλλά ακόμα κι όταν φτάνω ως εκεί για να κάτσω απλώς στο πράσινο, σκέφτομαι το προνόμιο να μοιράζομαι με άλλους ανθρώπους έναν τέτοιο χώρο. Ένα προνόμιο που έχει για συνώνυμο την τύχη του να απολαμβάνω ανάσες ζωής μέσα σε μια πόλη που έχει βάλει σε δεύτερη μοίρα τη ζωντάνια που απορρέει από τη συνύπαρξη.

Κι αυτό που απολαμβάνω ακόμα περισσότερο είναι οι παιδικές φωνές. Είναι τα παιδιά που τρέχουν και ξαπλώνουν ευχαριστημένα στα γρασίδια. Τα παιδιά στα ποδήλατά τους, που οδηγούν πάνω κάτω με την ανεμελιά να φωτίζεται στα πρόσωπά τους. Είναι τα παιδιά που μεγαλώνουν στην Αθήνα κι έχουν την απάντηση στην αντίληψη-καραμέλα, σε αυτή αυτή την ιδέα ότι τα παιδιά μεγαλώνουν πιο ελεύθερα στην επαρχία.

Η ελευθερία που προσφέρει το Πάρκο, είναι το δικαίωμά μας να συνυπάρχουμε – εμείς που αναπνέουμε μονάχα τσιμέντο και όχι ουρανό – αρμονικά, σαν σε όαση, με τη φύση και τον πολιτισμό σε μια πόλη που ύπουλα εγκαταλείπεται σε μια θεωρία που τη θέλει ασφυκτική και απρόσωπη.

Αυτό το καλοκαίρι που θα είναι ακόμα πιο ζεστό από το προηγούμενο, ας βρούμε τρόπους να αντέχουμε παρέα σε χώρους που προσφέρονται για να ξεχνάμε τη ζέστη και την πραγματικότητα που καθημερινά μας εγκλωβίζει και μας κλέβει τις μετρημένες πια ανάσες ζωής.

Ενημερωθείτε αναλυτικά για όλα τα προγράμματα – από ευεξία μέχρι τέχνη – που προσφέρει το Πάρκο στην επίσημη ιστοσελίδα του και εγγραφείτε στο newsletter για να το επισκέπτεστε συχνότερα.

Υπάρχει μια αυξανόμενη επίγνωση της προσαρμογής της διατροφής μας στα εποχιακά τρόφιμα. Γι’ αυτό, ενώ το φθινόπωρο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης των διατροφολόγων κατακλύστηκαν από αμέτρητες συνταγές για ζεστές σούπες και κρέμες, με την άφιξη του καλοκαιριού, οι σαλάτες και τα κρύα πιάτα γίνονται τα νέα αγαπημένα. Το πρόβλημα με αυτού του είδους τις συνταγές είναι ότι, λόγω έλλειψης χρόνου και ιδεών, καταλήγουμε να καταφεύγουμε πάντα στους ίδιους συνδυασμούς. Αλλά ο κόσμος των κρύων φαγητών κρύβει αμέτρητες δυνατότητες που κάνουν τα καλοκαιρινά πιάτα νόστιμα, υγιεινά, χορταστικά και χάδι για το ουρανίσκο μας.

Έτσι, κάνοντας μια βόλτα από το προφίλ της Παναγιώτας Μερλίδου, διαιτολόγου-διατροφολόγου με εξειδίκευση στις διατροφικές διαταραχές, συνειδητοποίησα πόσο εύκολο είναι τελικά να βγάλω ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα διατροφής χωρίς να στερηθώ τίποτα γι’ αυτό το καλοκαίρι. Η Παναγιώτα τονίζει σε κάθε Q&A που οργανώνει στο προσωπικό της προφίλ στο Instagram πως σε μια πλήρη διατροφή δε στερούμαστε ποτέ τη γεύση και την απόλαυση και δε νιώθουμε ποτέ τύψεις αν τα cheat days μας περιέχουν πολλή σοκολάτα. Η ενοχή άλλωστε είναι αυτή που φουσκώνει το στομάχι μας και όχι το τελευταίο γεύμα της ημέρας, όταν έχουμε φροντίσει να το φάμε 2 ώρες πριν πέσουμε για ύπνο.

Βρήκα πολλές, πολλές συνταγές – η Παναγιώτα φροντίζει να μοιράζεται κάθε ένα «ταπεράκι» που θα καταναλώσει ανάμεσα στις συνεδρίες της – και διάλεξα εκείνες που μου φάνηκαν πανεύκολες και πιο χορταστικές.

Παρακάτω θα βρείτε 5+1 συνταγές για σνακ, αλλά και για κάποιο βασικό σας γεύμα, από τη φανταστική Παναγιώτα που τα κάνει όλα να φαίνονται πανεύκολα:

Energy balls banofee

Υλικά

• 1 μπανάνα (120 γραμμάρια)
• 70 γραμμάρια μουλιασμένους χουρμάδες
• 100 γραμμάρια αλεσμένο μπισκότο
• 100 γραμμάρια αλεσμένη βρώμη
• 100 γραμμάρια κουβερτούρα

Εκτέλεση

Λιώνουμε την μπανάνα μας σε ένα μπωλ, προσθέτουμε τους μουλιασμένους χουρμάδες και ανακατέβουμε. Προσθέτουμε το μπισκότο και τη βρώμη. Πλάθουμε 12 μπαλάκια και τα βουτάμε στη λιωμένη κουβερτούρα μας. Τοποθετούμε στο ψυγείο για μία ώρα. Αντέχουν στο ψυγείο μας 2-3 ημέρες.

Χωριάτικη σαλάτα ως πλήρες γεύμα

Υλικά

• Παξιμάδια (αμυλούχος υδατάνθρακας)
• Αγγούρι (φρέσκο λαχανικό)
• Ντοματίνια (φρέσκα λαχανικά)
• Πιπεριά (φρέσκα λαχανικά)
• Κρεμμύδι (φρέσκα λαχανικά)
• Ελαιόλαδο (λιπαρά)
• Αλάτι-ρίγανη (μυρωδικά)
• Τυρί cottage (πρωτεΐνη)

Εκτέλεση

Η γνωστή και αγαπημένη σε όλους μας σαλάτα, με την προσθήκη του τυριού cottage για να έχουμε ένα πλήρες γεύμα το μεσημέρι μας.

Σαλάτα με τόνο και κους κους

Υλικά

• 1 αγγούρι
• 1/2 κόκκινη πιπεριά
• 100 γραμμάρια ντοματίνια
• 160 γραμμάρια τόνος σε νερό
• 100 γραμμάρια κους κους
• 1 κουτάλι σούπας μουστάρδα
• 1 κουτάλι σούπας μαγιονέζα
• Κάπαρη

Εκτέλεση

Προσθέτω τα λαχανικά μου, τον τόνο και το κους κους και ανακατεύω. Βάζω τη μουστάρδα, τη μαγιονέζα και την κάπαρη και ανακατεύω ξανά!

Σαλάτα με φράουλες και cottage

Υλικά

• Μαρούλι
• Φράουλες
• Αβοκάντο
• Τυρί Cottage
• Κρέμα Βαλσάμικο

Εκτέλεση

Μια πεντανόστιμη και δροσερή σαλάτα πανέτοιμη σε ελάχιστο χρόνο.

Θρεπτικό cheesecake

Υλικά για δύο μερίδες

• 4 μπισκότα digestive
• 100 γραμμάρια τυρί κρέμα
• 100 γραμμάρια γιαούρτι
• 20 γραμμάρια μέλι
• Λίγη βανίλια
• 4 κουταλιές σούπας την αγαπημένη σου μαρμελάδα

Εκτέλεση

Προσθέτουμε τα μπισκότα τριμμένα στη βάση δύο μπωλ. Ανακατεύουμε καλά το τυρί κρέμα με το γιαούρτι, το μέλι και τη βανίλια. Μοιράζουμε στα δύο μπωλάκια. Προσθέτουμε και τη μαρμελάδα μας κι έχουμε έτοιμο ένα εύκολο και ταυτόχρονα πολύ θρεπτικό επιδόρπιο.

Μακαρονοσαλάτα με κατίκι και πέστο βασιλικού

Υλικά για δύο μερίδες

• 500 γραμμάρια βρασμένα μακαρόνια
• 2 κομμένες ντομάτες
• 1 κουταλιά σούπας πέστο
• 200 γραμμάρια κατίκι

Εκτέλεση

Απλώς προσθέτουμε τα υλικά μας και ανακατεύουμε!

Καλή απόλαυση!

Κι εδώ κάπου αρχίζει μια μορφή πένθους και μια ανταλλαγή μηνυμάτων με τη λέξη κρίμα στην αρχή της πρότασης και ξανά στο τέλος της. Σκέφτομαι – με πολύ κλισέ διάθεση – πως κάθε φορά που κλείνει ένας χώρος που φιλοξενεί γράμματα και ταξίδια μέσα από αυτά, γινόμαστε όλο και πιο άτυχοι – κάτι που θα αντιληφθούμε σε ένα μέλλον που δεν ανήκει μόνο σε εμάς, μα κυρίως σε εκείνα τα παιδιά που έρχονται.

Σκέφτομαι τι είναι για εμένα το μικρό βιβλιοπωλείο και θυμάμαι πως έχω δουλέψει σε ένα τέτοιο, σε ένα μικρό στην επαρχία, και θα αναπολώ πάντα τους κύκλους ιστοριών που κάναμε. Γνώρισα ανθρώπους του βιβλίου, ανθρώπους με βιβλιοθήκες – δωμάτια στο σπίτι τους, ανθρώπους που διαβάζουν με τη μανία της τελειομανίας τους, ανθρώπους που επισκέπτονταν το αγαπημένο τους βιβλιοπωλείο κάθε εβδομάδα σε ένα ραντεβού με τον εαυτό τους… Γνώρισα πολλούς ανθρώπους και συνδέθηκα. Και συνδεθήκαμε όλοι κάτω από το προστατευτικό πέπλο ενός χώρου που αγκαλιάζει την έκφραση.

Πάνω κάτω μου είπε τα ίδια και η Νατάσα που έκανε το βήμα και άνοιξε ένα μικρό βιβλιοπωλείο στη γειτονιά της Κυψέλης, τον Μικρό Πρίγκιπα, που δυστυχώς θα αναγκαστεί να κλείσει στα τέλη Ιουνίου. Στην πρώτη της συμμετοχή – και ίσως στην τελευταία, τουλάχιστον με τον Μικρό της Πρίγκιπα – στο αγαπημένο βιβλιοφιλικό φεστιβάλ, πέρασε πολύ ωραία και βίωσε την υποστήριξη και το μοίρασμα του συλλογικού οράματος. Κι ακόμα κι αν τα νέα δεν είναι τόσο καλά, τα όμορφα ήταν εκείνα που μου τόνισε, τα όμορφα που έζησε με τους ανθρώπους, ακόμα και με εκείνους που περνούσαν για ένα «γεια».

«Ήθελα, να δημιουργήσω έναν χώρο συνάντησης ανθρώπων, μια σύνδεση, γιατί έχουμε πάρα πολύ ανάγκη την επαφή σήμερα»

Τη ρωτάω τι σημαίνει ένα μικρό βιβλιοπωλείο για την ίδια και τι την οδήγησε να ανοίξει το δικό της: «Για εμένα είναι μια γωνιά που πηγαίνεις, και έχεις αυτήν την δημιουργική ανησυχία του να ψάξεις να βρεις τίτλους, τίτλους που ενδεχόμενως δεν ξέρεις. Δηλαδή, εγώ πήγαινα να αγοράσω ένα και τελικά έφευγα με τρία αγκαλιά. Επίσης, βλέπεις και γνωρίζεις τον άνθρωπο. Τον άνθρωπο ή τους ανθρώπους που το τρέχουν κι έτσι δημιουργείται μια πιο προσωπική επαφή, γίνεται ένα μοίρασμα. Εγώ σαν πελάτισσα – πριν ανοίξω τον δικό μου χώρο που πήγαινα στα μικρά της γειτονιάς, αυτό ένιωθα. Και αυτό ουσιαστικά συνέβη και στον δικό μου χώρο, δηλαδή με αυτό το σκεπτικό είχα σκεφτεί να τον ανοίξω.
Γενικά, εγώ ήθελα να ανοίξω ένα χώρο για να συνδυάσω πράγματα που αγαπώ, όπως το βιβλίο,την τέχνη και τη διδασκαλία μέσα από τα εργαστήριά μου. Γιατί είμαι και κεντίστρια από το 2020 και τρέχω ένα project κεντήματος μέσα από μια πορεία με εργαστήρια και με pop-up markets. Έγινε λοιπόν, μια όμορφη ανάγκη να υπάρξει προσωπικός χώρος, να μην πηγαίνω σε άλλους χώρους, και να δώσω μέσα στο βιβλιοπωλείο την προσωπική μου ταυτότητα. Αναρωτήθηκα ακόμα πώς θα μπορούσα να το συνδυάσω βάζοντας και άλλα πράγματα μέσα, όπως είναι χειροποίητες δημιουργίες άλλων καλλιτεχνών και τεχνητών, που γνωρίζω, είμαστε φίλοι, έχουμε συνεργαστεί, και φυσικά βιβλία. Πολλά βιβλία. Ήθελα, να δημιουργήσω έναν χώρο συνάντησης ανθρώπων, μια σύνδεση, γιατί έχουμε πάρα πολύ ανάγκη την επαφή σήμερα».

«Αυτό που ήθελα να γίνει τόπος συνάντησης και σύνδεσης μεταξύ των ανθρώπων, έγινε»

Η επόμενή μου ερώτηση είναι αν τελικά τα κατάφερε, αν κατάφερε να χτίσει αυτή τη σύνδεση που όλοι αποζητάμε. Μου απαντά: «Αυτό επετεύχθη γενικότερα, γιατί η γειτονιά αγκάλιασε, ήρθε, αγόρασε βιβλία για τα παιδιά της, συμμετείχε στα εργαστήρια, πέρναγε έλεγε ένα καλημέρα… Και μιλάω για όλες τις ηλικίες. Για παράδειγμα, μια κυρία, 74 ετών, είχε χαρεί τόσο πολύ που άνοιξε το βιβλιοπωλείο στη γειτονιά της, που αναπτύξαμε μια πιο ουσιαστική σχέση, μου έφερνε πραγματάκια, μου έφερνε και φαγητό. Ήρθαν στο βιβλιοπωλείο άνθρωποι από την ευρύτερη περιοχή της Κυψέλης, τα Εξάρχεια, το Γκύζη, δηλαδή, ήρθαν, συμμετείχαν στα εργαστήρια, ξαναήρθαν… Για μένα αυτό είναι πάρα πολύ τιμητικό. Ακόμα και από τον Πειραιά, το Παγκράτι, τη Νέα Σμύρνη, που είναι μακριά. Κι όμως αφιέρωσαν τον χρόνο τους να έρθουν, να συμμετάσχουν σε μια δράση, να κάνουν έστω μια αγορά. Τελικά, αυτό που ήθελα να γίνει τόπος συνάντησης και σύνδεσης μεταξύ των ανθρώπων, έγινε».

«Η γειτονιά με στήριξε πολύ»

«Ήταν πολύ υποστηρικτικοί. Γιατί ξέρουν τον κόπο που κρύβει όλο αυτό, ξέρουν την αγάπη, μοιράζονται τις ίδιες ανησυχίες, την ίδια αγάπη για το βιβλίο, πολλές φορές, ακόμα και τα ίδια γούστα. Και αυτό είναι πολύ όμορφο, γιατί μιλάμε για κάτι παρόμοιο και εκεί, τσουκ, πάλι συνδεόμαστε».

Τη ρωτάω για τη γενική εμπειρία της στην αγορά και στη διατήρηση μιας μικρής επιχείρησης στην Ελλάδα του σήμερα: «Όλο το γύρω-γύρω είναι πάρα πολύ δύσκολο. Είναι σαν να κολυμπάς σε θάλασσα με καρχαρίες. Και επίσης, η συνθήκη με τα ενοίκια είναι ακόμα πιο τραγική. Όλοι αυτοί οι λογαριασμοί, η ακρίβεια. Ο κόσμος δεν αγοράζει πράγματα, τα οποία δεν καλύπτουν μία ανάγκη του, μία πρακτική ανάγκη. Το βιβλίο είναι μια πιο πνευματική ανάγκη και έχει γίνει και λίγο πολυτέλεια, λοιπόν, κι αυτό. Είναι, έχει γίνει λίγο πολυτέλεια. Κλείνουν αρκετά βιβλιοπωλεία, τα οποίο μπορεί να μην κοινοποιείται, να μη μαθαίνεται. Δυστυχώς είναι κάτι που συμβαίνει».

Της ζητάω μια τελευταία σκέψη, κάτι τελευταίο που έχει ανάγκη να μοιραστεί: «Αν οι συνθήκες της χώρας με οδηγούν να κλείσω έναν κύκλο, θα κρατήσω τα καλά και μόνο, τους ανθρώπους δηλαδή».

*Το μικρό βιβλιοπωλείο Μικρός Πρίγκιπας, θα μείνει για λίγο ακόμα στα στενά της Κυψέλης, για τον πρώτο μήνα του καλοκαιριού. Μια βόλτα λοιπόν και ένα απλό «γεια», είναι απαραίτητα.

Βιβλιοπωλείο Μικρός Πρίγκιπας – Φαιδριάδων 11, Αθήνα, Άνω Κυψέλη, 113 64

Από την άλλη, όταν σκεφτόμαστε τον ακτιβισμό, σκεφτόμαστε πορείες, εμπνευσμένες ομιλίες, δημόσιες διαδηλώσεις. Κάπως έτσι η γραφιστική τέχνη και ο ακτιβισμός φαίνονται, σε μια πρώτη ανάγνωση, σαν να μην έχουν σχεδόν καμία σχέση μεταξύ τους. Αλλά στην πραγματικότητα, ο σχεδιαστικός ακτιβισμός είναι ένας κρίσιμος παράγοντας για την πρόοδο των κοινωνικών κινημάτων, καθώς οι γραφιστικές τέχνες είναι πιο προσιτές μιας και τις απολαμβάνουμε σε αφίσες στους δρόμους ή σε logo στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Άλλωστε, όλες οι εικαστικές τέχνες εκφράζουν εμπειρίες, κόσμους, παραδόσεις, συναισθήματα που είτε μοιραζόμαστε είτε αγνοούμε. Ποιοι καλλιτέχνες όμως, ακόμα και γραφίστες, είναι αυτοί που έχουν το προνόμιο της φωνής, της έκφρασης και της επιρροής;

Ο λόγος στις κοινότητες που βρίσκονται στο περιθώριο

Είναι γεγονός πως οι περιθωριοποιημένες κοινότητες έχουν συνεισφέρει σημαντικά στην ζωή και την τέχνη, παρά το γεγονός ότι αντιμετωπίζουν συστημικά εμπόδια και περιορισμένες ευκαιρίες. Η δουλειά τους αντικατοπτρίζει συχνά μοναδικές εμπειρίες, αμφισβητεί τις κυρίαρχες αφηγήσεις και χρησιμεύει ως ισχυρό εργαλείο αυτοέκφρασης και αντίστασης. Η υποεκπροσώπηση στην τέχνη ενισχύει τις ανισότητες και περιορίζει τις ευκαιρίες για τους περιθωριοποιημένους καλλιτέχνες και το κοινό. Η αύξηση της προβολής και της υποστήριξης μέσω ποικίλης εκπροσώπησης, χρηματοδότησης και κοινοτικών πρωτοβουλιών μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός πιο περιεκτικού και δίκαιου κόσμου τέχνης.

Κάπου εδώ είναι που εμφανίζονται καλλιτέχνες που επιθυμούν με το βήμα που τους δίνεται να εκφράσουν με κάθε σεβασμό ένα μέρος της ιστορίας αυτών των κοινοτήτων που δεν καταφέρνουν πάντα να εκφραστούν από μόνες τους.

Οι περιθωριοποιημένες κοινότητες περιλαμβάνουν ομάδες που ιστορικά υποεκπροσωπούνται, καταπιέζονται ή έχουν αποκλειστεί από την κυρίαρχη κοινωνία βάσει παραγόντων όπως η φυλή (Αφροαμερικανοί), η εθνικότητα (ιθαγενείς), το φύλο (γυναίκες), ο σεξουαλικός προσανατολισμός (LGBTQ+ άτομα), η κοινωνικοοικονομική κατάσταση (χαμηλού εισοδήματος σωματικές αναπηρίες ή αναπηρίες). Αυτές οι κοινότητες αντιμετωπίζουν συχνά συστημικά εμπόδια, διακρίσεις και περιορισμένη πρόσβαση σε πόρους και ευκαιρίες, που μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητά τους να συμμετέχουν πλήρως και να συνεισφέρουν στην κοινωνία.

Η τέχνη και η δημιουργία, αποτελούν μια καθολική γλώσσα, μια γλώσσα που βασίζεται σε εικόνες και σύμβολα, και ως εκ τούτου, φέρει τη δυνατότητα για ισχυρά μηνύματα που ασκούν επιρροή και συμβάλλουν στην ορατότητα των παραπάνω ομάδων.

Ο ακτιβισμός μέσω της τέχνης επιδιώκει να αυξήσει την ευαισθητοποίηση του κοινού για ένα θέμα, να στείλει ένα μήνυμα στους ισχυρούς και να συγκεντρώσει τους ακτιβιστές κάτω από την κοινή εικονογράφηση. Ενώ ο σχεδιασμός κοινωνικού αντίκτυπου περιλαμβάνει τη δημιουργία εργαλείων και δομών, ο ακτιβισμός μέσω της τέχνης χρησιμοποιεί εικόνες για να δημιουργήσει ένα ορατά συγκινητικό, συναισθηματικό αποτέλεσμα. Επειδή δεν προσφέρει άμεσες λύσεις, τα κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει μπορεί να είναι μεγαλύτερα και γενικότερα. Ο σχεδιαστικός ακτιβισμός συνήθως εμπίπτει στη γραφιστική, με τη μορφή αφισών, φυλλαδίων, λογότυπων, χρωμάτων και πολλών άλλων απεικονίσεων.

Στο σήμερα, ο ακτιβισμός μέσω της γραφιστικής και της καλλιτεχνικής έκφρασης είναι πολύ διαδεδομένος. Όχι μόνο υπάρχουν ακόμα προβλήματα προς επίλυση, αλλά και οι εικαστικοί θέλουν να είναι μέρος της λύσης. Μια έρευνα του 2022 διαπίστωσε ότι «οι σχεδιαστές αναζητούν σκοπό, όχι απλώς έναν μισθό». Από την υγειονομική περίθαλψη και την κλιματική αλλαγή έως τη φυλετική αδικία, το 97% των ελεύθερων επαγγελματιών πιστεύει ότι η δημιουργία και η εκπροσώπηση σκοπών και ομάδων μέσω της καλλιτεχνικής έκφρασης έχουν τη δύναμη να έχουν πραγματικό κοινωνικό αντίκτυπο. Και με τον ακτιβισμό της επωνυμίας σε άνοδο, το 85% πιστεύει ότι είναι σημαντικό να εργάζεται για πελάτες που μοιράζονται τις αξίες τους.

Πώς μπορούν λοιπόν οι καλλιτέχνες να αξιοποιήσουν την κληρονομιά του εικαστικού ακτιβισμού για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κοινότητες σήμερα;

Μιλήσαμε με την Αναστασία Δαφερέρα, μια εικαστικό που με τα σχέδια και τα χρώματά της, δίνει φωνή στις γυναίκες, στη νοσταλγία και στα ζώα και συζητήσαμε για την τέχνη της και την έμπνευσή της, αλλά και για το πώς η φωνή των καλλιτεχνών μπορεί να εκφράσει όσους δεν έχουν την ευκαιρία και τον χώρο να υψώσουν φωνή και ανάστημα.

«Η δουλειά μου δεν ξεκινάει από κάποια θεωρητική πρόθεση ή κάποιο πολιτικό μήνυμα. Συνήθως ξεκινώ από μια ιδέα ή ένα κείμενο και δουλεύω με συνειρμούς, αφήνοντας την εικόνα να χτιστεί μέσα από το υποσυνείδητο. Με ενδιαφέρει να δημιουργώ εικόνες που έχουν απλότητα αλλά και δύναμη — που γεννούν μια αίσθηση οικειότητας, σαν κάτι γνώριμο, κάτι που έχεις ξαναδεί ή νιώσει. Μέσα σε κάθε εικόνα υπάρχει αναγκαστικά κάτι δικό μου. Δεν σχεδιάζω από απόσταση· οι μορφές και οι συνθέσεις προκύπτουν από προσωπικές ανάγκες, βιώματα, μνήμες και αισθήσεις. Είναι ένας τρόπος να μιλήσω για πράγματα που με αφορούν, ακόμη κι αν δεν τα κατονομάζω άμεσα – καμιά φορά χωρίς να το κάνω καν επίτηδες».

Όσον αφορά στη συμβολή της εικονογράφησης στην ένωση των φωνών των περιθωριοποιημένων, μου εξηγεί:

«Η εικονογράφηση έχει τη δύναμη να λειτουργήσει σαν μια σιωπηλή γλώσσα — να δώσει χώρο και υπόσταση σε εμπειρίες και συναισθήματα που ίσως δεν βρίσκουν εύκολα τον δρόμο προς τον λόγο. Και ίσως γι’ αυτό να μπορεί να φέρει πιο κοντά φωνές που δεν ακούγονται συχνά».

Τέλος, αναρωτώμενη πώς ξεκινά να δημιουργήσει κάτι και να εντάξει όσες φωνές στερούνται τον χώρο, μου απαντά:

«Ο τρόπος που δουλεύω είναι συχνά συνειρμικός και υποσυνείδητος. Δεν έχω πάντα μια ξεκάθαρη εικόνα για το τι θέλω να δημιουργήσω ξεκινώντας να δουλεύω πάνω σε μια ιδέα. Υπάρχει ένα κεντρικό θέμα και συναισθήματα που καλούμαι να αναπαραστήσω. Αντλώ από τα βιώματα μου και τις εμπειρίες μου».

Την ευχαριστώ πολύ και αναμένω τα έργα της σε εξώφυλλα περιοδικών-έργων τέχνης και σε αφίσες στους δρόμους της Αθήνας.

Η Αναστασία Δαφερέρα (aka Dafy) είναι εικονογράφος και σχεδιάστρια με έδρα την Αθήνα. Δραστηριοποιείται στους τομείς των εκδόσεων, της οπτικής και εταιρικής ταυτότητας, του σχεδιασμού αφίσας για θεατρικές παραστάσεις αλλά και για μουσικά project όπως εξώφυλλα δίσκων και αφίσες συναυλιών, καθώς και της χαρακτικής. Έχει δουλέψει ως σκηνογράφος σε θεατρικές παραστάσεις και ταινίες μικρού μήκους. Έχει σπουδάσει Εσωτερική Αρχιτεκτονική και Διακόσμηση και είναι αυτοδίδακτη στο κλάδο της εικονογράφησης και της γραφιστικής.

Κεντρική φωτογραφία: Εξώφυλλο του 24ου τεύχους του περιοδικού Yusra

Στην παράσταση Αλλαγή: Μέθοδος, μια διασκευή βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Εντουάρ Λουί, μπαίνουμε σε ένα δωμάτιο γεμάτο από βιβλία και γνώση. Βλέπουμε, έναν νεαρό άνδρα που προσπαθεί να εμπνευστεί και να γράψει. Θέλει να γίνει συγγραφέας. Στο δωμάτιο εμφανίζεται ένας ακόμα άνδρας, που ως έργο έχει να τον βοηθήσει να θυμηθεί το παρελθόν του. Έτσι, οι δύο αυτοί άνδρες κάνουν μια βουτιά στη μνήμη του πρώτου και σε μια ζωή διαφορετική και μακρινή πια. Μέσα από αυτή την κατάδυση, ταξιδεύουμε μαζί τους από ένα χωριό του γαλλικού βορρά – και ό, τι συνεπάγεται αυτό – μέχρι το Παρίσι.

Ο σύγχρονος εαυτός που επιθυμεί να γίνει συγγραφέας, θα θυμηθεί τα χρόνια του στο λύκειο, τα πρόσωπα και τις καταστάσεις που τον σημάδεψαν, αλλά κυρίως την διαδικασία της αλλαγής και της εκ νέου επινόησης της ταυτότητάς του καθώς και την απόλυτη ανάγκη του να ξεφύγει από τον άλλο του εαυτό που έπρεπε να ανήκει μονάχα στο παρελθόν. Οι δύο πρωταγωνιστές συνθέτουν το σύμπαν του ίδιου ανθρώπου, ενός ανθρώπου που βιώνει τις δικές του εσωτερικές συγκρούσεις. Ο εαυτός που επιθυμεί να γίνει συγγραφέας, είναι ο εαυτός του τώρα, αυτός που θέλει, να κοιτάει μόνο μπροστά και να προχωρά στο προσωπικό του ιδανικό και ο άλλος είναι ο εαυτός του χωριού και όσων έχει ορίσει πάνω του η μικρή κοινότητα, αυτός ο εαυτός που είναι γεμάτος από ενοχικότητα για όσα αφήνει στην άκρη και φόβο για όσα νέα θέλει να αποκτήσει.

Αυτός ο δεύτερος εαυτός, είναι αυτός που θα ήθελε να μείνει σαν υπενθύμιση της αρχής της πορείας του παροντικού εαυτού και κατηγορεί τον νέο εαυτό για όσα τελικά απαρνήθηκε στο όνομα της εξέλιξης και του ονείρου. Η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη και αναγκαία, καθώς η αλλαγή υφίσταται μόνο όταν κοιτάξουμε απ’ έξω όλα όσα αφήνουμε και ελπίζουμε να ξεχάσουμε.

Οι δύο εαυτοί συζητούν και αλληλοσυμπληρώνονται. Φαίνεται πως καμία σημασία δεν έχει ο τωρινός εαυτός χωρίς την προηγούμενη πραγματικότητά του. Φαίνεται πως είναι σημαντικό να κουβαλήσουμε μαζί μας όλες τις θυσίες, τις προσπάθειες, τα άτομα, τους τόπους, τις συνήθειες, τις σχέσεις, όλα όσα δεν είναι πια το ίδιο οικεία, όλα όσα μισήσαμε και επιλέξαμε να κλείσουμε στο κουτί εκείνο που περιέχει ένα άλλο εγώ.

Ποιο είναι όμως αυτό το πριν στην περίπτωση του Εντουάρ Λουί; Γιατί εδώ μιλάμε για αλλαγή τάξης. Μιλάμε για χωριό και μετά για κάτι παραπάνω από πόλη, το Παρίσι. Μιλάμε για μια ζωή με συγκεκριμένη καθημερινότητα που έχει την τηλεόραση ανοιχτή σε προγράμματα χωρίς ενδιαφέρον και επίπεδο, που μετουσιώνεται σε μια γεμάτη ποιότητα – όπως την αντιλαμβάνεται το νέο εγώ – εμπειρία σε ένα Πανεπιστήμιο στο Παρίσι. Μιλάμε για την έλλειψη και την εγκατάλειψη αυτής. Μιλάμε για την τάξη ενός ανθρώπου που δεν είχε ποτέ φανταστεί πως υπάρχει το άλλο, ή καλύτερα, που δεν είχε ποτέ φανταστεί ότι μπορεί να ελπίσει για το άλλο, να το φτάσει, να το ακουμπήσει, να το χορτάσει.

Ο Λουί τα καταφέρνει. Κι ας είναι ο άλλος εαυτός παρών σε κάθε βήμα του. Κι ας τον γεμίζει τύψεις για τις σχέσεις που άφησε. Κι ας προσπαθεί να τον τραβήξει στα γνωστά και άλλοτε – στο μυαλό ενός έφηβου – ασφαλή μέρη. Ο εαυτός του παρελθόντος είναι το μικρόβιο του φόβου. Είναι αυτός ο φόβος που δε μας αφήνει να περάσουμε τη γραμμή της αλλαγής και της εξέλιξης. Είναι ο πιο λογικός φόβος του κόσμου και ο πιο βαθύς. Ο πιο βαθύς γιατί αρνείται να τα παρατήσει και να χάσει ακόμα κι εκείνη τη στιγμή που ο στόχος γίνεται πιο ποθητός από την ασφάλεια. Πώς να μην ταυτιστεί λοιπόν κανείς με έναν ακόμα νέο που έχει δικαίωμα να ονειρεύεται – κι ας γεννήθηκε – τυχαία – με περισσότερα προνόμια;

Η αλλαγή είναι αντίσταση και επανάσταση. Αυτό διαβάζουμε στο βιβλίο κι αυτό βλέπουμε στην παράσταση, σε μια παράσταση που σέβεται και ακολουθεί το κείμενο, ένα κείμενο που μας καλεί να αντιληφθούμε τη δύναμη που περνάει μόνο από το δικό μας χέρι. Ένα κείμενο που μας θυμίζει πως διαβάζουμε και βλέπουμε θέατρο για να ανακαλύψουμε ξανά τους εαυτούς μας.

Συντελεστές

Μετάφραση: Στέλλα Ζουμπουλάκη

Σκηνοθεσία / Δραματουργία: Εύα Φρακτοπούλου

Σχεδιασμός κίνησης: Κατερίνα Φώτη

Συνεργάτις στην κίνηση / επιμέλεια προβών: Ελευθερία Αγαπάκη

Επιμέλεια Ενδυματολογίας: Βασιλική Σύρμα

Πρωτότυπη Μουσική: Gary Salomon
-επίσης ακούγονται τα κομμάτια του Μάνου Μυλωνάκη: “Margarette ||”, “Treeman”, ” Envy”, “Giardini di Bomboli”, ”Margarette”

Σκηνογραφία: Κυριακή Φόρτη

Βοηθός Σκηνοθέτη: Μαρία Γκιώνη, Σεμίραμις Αμπατζόγλου

Επικοινωνία: Μαριάννα Ράντου

Φωτογραφίες: Νικολέττα Ζαρίφη

Φωτιστής: Γιώργος Κασσακος

Παίζουν: Κωνσταντίνος Γεωργαλής, Διονύσης Πιφέας

Τοποθεσία: ΠΛΥΦΑ – Κτήριο 7Γ, Κορυτσάς 39, Βοτανικός

Παραστάσεις: 18/05, 30/05 και 1/06 στις 9 μ.μ.

Κλείστε τα εισιτήριά σας, εδώ.

Η πόλη είναι ο καμβάς ενός καλλιτέχνη με άπειρες φωνές και χρώματα. Κάθε καλλιτέχνης που χαρίζει στους δρόμους και τις πλατείες της πόλης του τη φωνή του, χαρίζει απλόχερα και ένα κομμάτι της τρυφερότητάς του. Άλλωστε, η τρυφερότητα, αυτή η τόσο απλή πράξη, είναι που φωτίζει μια γκρίζα καθημερινότητα ανάμεσα σε κορναρίσματα και εξαντλημένες φωνές. Η δημόσια τέχνη λοιπόν, αυτή που ανακαλύψαμε πρώτη φορά στα σπήλαια και στις τοιχογραφίες πολιτισμών όπως αυτός των Μάγια, έχει τον πρώτο λόγο όσον αφορά στην πολιτιστική μας συνείδηση. Εκπαιδευόμαστε σε καθημερινή βάση, σε κάθε γωνία που αξίζει να ζωγραφιστεί, συνομιλούμε με καλλιτέχνες που μας δίνουν τη φωνή τους, φωτογραφίζουμε και μοιραζόμαστε κάτι που μας άγγιξε, θεραπευόμαστε στιγμιαία αλλά αρκετά ώστε η μέρα να συμβαδίσει με τις αντοχές μας.

Ο Χρήστος Ρουμελιώτης λοιπόν, με το πληθωρικό καλλιτεχνικό βιογραφικό του, μου μίλησε για το πώς συμμετέχει και ο ίδιος στον καλλιτεχνικό διάλογο ανάμεσα στην πόλη και τους κατοίκους, αλλά μου τόνισε και πόση σημασία έχει αυτή η συνομιλία σε καιρούς που ξεχάσαμε να είμαστε αθώοι και να κοιτάζουμε γύρω και πέρα από τους εαυτούς μας.

Από πολύ μικρή ηλικία ξεκίνησε σε δημόσιους χώρους να εκφράζεται μέσω της ζωγραφικής. Έκανε γκράφιτι, ζωγράφιζε πρόσωπα και σχεδίαζε οτιδήποτε άλλο μπορούσε να εκφράσει με τα χρώματά του. Στη συνέχεια, ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε Πάτρας και συνέχισε με το να εργαστεί για λίγο καιρό σε αρχιτεκτονικό γραφείο που αποτύπωναν αρχαίους ναούς και μνημεία σε όλη την Ελλάδα. Ασχολήθηκε με το θέατρο, τα σκηνικά, παραγωγές, ζωγραφική. Συμμετείχε σε εκθέσεις και ταυτόχρονα έχει ζωγραφίσει πάνω από 300 σχολεία σε όλη τη χώρα. Όσο για το τελευταίο, σημειώνει πως αποτελούν κι αυτές οι ζωγραφιές ένα είδος τέχνης που συνομιλεί με τον δημόσιο χώρο. «Αυτή η δράση όχι μόνο προσθέτει μια διαφορετική αίσθηση στα σχολεία, αλλά τα βλέπει να εντάσσονται στο κλίμα της πόλης κάτι που λειτουργεί ταυτόχρονα και για τους μικρούς αλλά και για τους μεγάλους. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει μία μορφή έκφρασης μέσα στην πόλη που να εκφράζει το σημείο που βρίσκεται, γιατί αντίστοιχα όπως στα σχολεία, έτσι και σε μια κεντρική πλατεία μπορεί μια ζωγραφιά να περνάει μηνύματα της καθημερινότητας αλλά και όσον αφορά σε θέματα ηθικής και αξιών, που έτσι να τα εντοπίζουμε και να μην τα αφήνουμε να χάνονται στην πάροδο του χρόνου».

«Πώς ορίζεις εσύ το έργο ενός καλλιτέχνη που αφήνει το αποτύπωμά του στον δημόσιο χώρο;», τον ρωτάω. Με διαβεβαιώνει πως η τέχνη είναι δίπλα μας για να μας επηρεάζει. Και συνεχίζει: «Η σκέψη ενός καλλιτέχνη γίνεται φωνή, αποτυπώνεται πάνω σε έναν τοίχο και γίνεται φωνή για άλλο το κόσμο. Ένας καλλιτέχνης βρίσκεται εκεί για να αποτυπώσει όσα δεν μπορεί να σκεφτεί κανείς, επειδή η καθημερινότητα και οι γρήγοροι ρυθμοί της δεν του αφήνουν περίσσιο μυαλό για έκφραση και ερμηνεία. Σε αυτό συνοψίζεται ο ρόλος του καλλιτέχνη».

Μιλήσαμε για την Αθήνα και τα χρώματα που απλώνονται στους δρόμους της. Για τον Χρήστο, η Αθήνα έχει κάνει καλλιτεχνικά άλματα τα τελευταία χρόνια και σχεδόν σε κάθε δρόμο της μπορούμε να βρούμε σε προσφορά και να απολαύσουμε ένα μικρό κομμάτι καλλιτεχνίας. Από μια τεράστια πρόσοψη πολυκατοικίας, μέχρι μια μικρή φράση σε ένα παγκάκι. Του αρέσουν όλα όσα βλέπει στους δρόμους της πόλης του και μάλιστα από το μικρότερο στο μεγαλύτερο σχέδιο, βρίσκει ότι υπάρχει μια σπουδή που ερμηνεύεται σε μέγεθος και έκφραση.

Θυμάται ότι ξεκίνησε την πορεία του στον χώρο των εικαστικών με το γκράφιτι. Ήταν η πρώτη δημόσια έκφραση των συναισθημάτων του. Ξεκίνησε με την προσωπική του υπογραφή και αργότερα ανέπτυξε έναν χαρακτήρα, μια ιστορία για την επιλογή του συγκεκριμένου καλλιτεχνικού ονόματος. Και σιγά σιγά, μου περιγράφει, πως αυτή η ιστορία εξελίσσεται και την καλλιεργείς και φτάνει στο σημείο όπου γίνεται καθαρά ζωγραφική.

Η τέχνη στους δρόμους της Αθήνας έχει πάψει να θεωρείται βανδαλισμός, έχει ξεπεράσει την ταμπέλα της γραφικότητας και αποτελεί έναν τρόπο έκφρασης και φυγής από την πραγματικότητα. Ο Χρήστος μου λέει πως η τέχνη είναι θεραπευτική και αναπόσπαστο κομμάτι της διαμόρφωσης της συμπεριφοράς μας σε έναν κόσμο που έχει ξεχάσει να χαμογελά και να μοιράζεται: «Αυτό που θα μπορούσαμε να πούμε είναι ότι η τέχνη γίνεται κομμάτι της καθημερινότητάς μας και πως αν δουλεύεις σε ένα γραφείο και από το παράθυρο σου βλέπεις ένα πρόσωπο κι ένα χαμόγελο ζωγραφισμένο πάνω του, αυτομάτως έχεις μια καλή ημέρα και αυτό μπορεί να σου αλλάξει ακόμα και όλη την εβδομάδα και να σου δώσει τη διάθεση να συνεχίσεις και να πεις μια «Καλημέρα» στον διπλανό σου». Αμέσως μου έρχεται στο μυαλό πως αντέχω την Πατησίων μέρα μεσημέρι σε ένα γεμάτο λεωφορείο, επειδή σηκώνω τα μάτια και βλέπω την τεράστια ζωγραφιά στην Πλατεία Αμερικής με γράμματα που σχηματίζουν έναν στίχο του ΛΕΞ: «Αυτή η πόλη είναι σπίτι μου απ’ άκρη σ’ άκρη».

Τον Χρήστο Ρουμελιώτη τον βρίσκουμε στο ατελιέ του στην Κυψέλη, μια περιοχή που έχει ανθίσει τα τελευταία χρόνια. Ζωγραφίζει και δημιουργεί καθημερινά, μελετώντας πολύ τα θέματα που τον ενδιαφέρουν από την αρχαία Ελλάδα, τη Βυζαντινή τέχνη, αλλά και τη σύγχρονη, πάντοτε μέσα από μια παιδικότητα, με την οποία θέλει να ποτίσει τη σημερινή ματιά των ανθρώπων που υστερεί και έτσι πλήττει μέσα στην ενηλικίωσή της. Ζωγραφίζει σε καμβάδες και κεραμικά και δεν ξεχνάει ποτέ το παιδί μέσα του, δηλαδή την ελπίδα του.

Βρείτε τον και αγοράστε τις γοργόνες του, στην Κυψέλη και στην οδό Κερκύρας 140.

Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί φέτος από τις 18 έως τις 27 Ιουλίου, και περιλαμβάνει 20 συνολικά έργα χορού, σε διάλογο και με άλλες τέχνες, από την Ελλάδα και από το εξωτερικό: Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο, Νορβηγία, Πορτογαλία, Μ. Βρετανία, Λίβανος, Ελβετία. Με παράλληλες δράσεις να διατρέχουν όλη την πόλη της Καλαμάτας, αλλά και γειτονικές πόλεις της Περιφέρειας Πελοποννήσου, το πολυσύνθετο πρόγραμμα του φεστιβάλ ενεργοποιεί ολόκληρες κοινότητες να συμμετάσχουν σε μια γιορτή της τέχνης του χορού, «αποδεικνύοντας πώς ο πολιτισμός είναι κρίσιμος για τη συνοχή, τη δημιουργία και τη φαντασία μιας κοινωνίας», σύμφωνα με τα λόγια της νέας καλλιτεχνικής διευθύντριας, Τζένη Αργυρίου.

Η νέα Καλλιτεχνική Διευθύντρια, Τζένη Αργυρίου, στην πρώτη της χρονιά στο τιμόνι του Φεστιβάλ δεν παρέλειψε να τονίσει τη σημαντική δουλειά των προκατόχων της αλλά και τη συνεχή υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, του Δήμου Καλαμάτας, και στη συνέχεια της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Μίλησε για έμπνευση, δυναμισμό και όραμα, ένα όραμα που μεταμόρφωσε την Καλαμάτα σε πόλη του χορού όπου συναντιούνται και συζητούν μέσω του χορού άνθρωποι από όλο τον κόσμο. Μετά από τη σύντομη διαδρομή στην ιστορία του Φεστιβάλ που απλώνεται εδώ και 30 χρόνια, ενημερωθήκαμε για τον σκοπό της δημιουργίας του θεσμού του Διεθνούς Κέντρου Χορού Καλαμάτας κατά τη διάρκεια όλης της χρονιάς και έξω από τα πλαίσια του Φεστιβάλ, καθώς και για τη μετατροπή του μοναδικού στην Ελλάδα Μεγάρου Χορού σε έναν ζωντανό και ενεργό πυρήνα καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Το όραμα της νέας Καλλιτεχνικής Διευθύντριας, αφορά σε ένα Κέντρο Χορού που «θα κινείται ταυτόχρονα σε τοπική, εθνική και διεθνή κλίμακα και θα λειτουργεί ως χώρος φιλοξενίας καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο, με ιδιαίτερο προσανατολισμό στους Έλληνες δημιουργούς. Ένα κέντρο που θα αγκαλιάζει τα διαφορετικά στάδια που εμπλέκονται στην καλλιτεχνική δημιουργία ενός έργου, την έρευνα, την παραγωγή, την παρουσίαση και την προώθηση. Ένα κέντρο που θα διευρύνει τα όρια της χορογραφίας μέσα από τη συνομιλία της με άλλες τέχνες, θα τροφοδοτεί το διάλογο των τεχνών με τις επιστήμες, τις παραδόσεις και τις τεχνολογίες, και θα φροντίζει για τη σύνδεση της τέχνης του χορού με την κοινωνία, τονίζοντας ότι ο χορός αποτελεί ένα πανάρχαιο και ζωτικής σημασίας μέσο έκφρασης για όλους».

Στο φετινό Φεστιβάλ θα γίνουμε θεατές πολλών συνεργειών με άλλους πολιτιστικούς φορείς, μορφωτικά ιδρύματα, δήμους, συλλόγους και οργανισμούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό -γεγονός που αποδεικνύει για ακόμα μια φορά τον ότι ο σκοπός του Φεστιβάλ είναι και η συμπερίληψη ολόκληρων κοινοτήτων- όπως η Εθνική Λυρική Σκηνή και η Ανώτερη Επαγγελματική της Σχολή, η Στέγη Ιδρύματος Ωνάση, το Γαλλικό Ινστιτούτο, το Ινστιτούτο Goethe, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, η Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, το Qualco Foundation, το Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαίας Ολυμπίας, η Νέα Κινηματογραφική Λέσχη Καλαμάτας, οι Λέσχες Φιλίας του Δήμου Καλαμάτας, ο Σύλλογος Εστίασης Μεσσηνίας, το Κέντρο Φυσικής και Ιατρικής Αποκατάστασης Καλαμάτας.

Ποιος είναι ο ρόλος όμως, ενός Φεστιβάλ Χορού, σε μια εποχή που οι εξελίξεις είναι ραγδαίες σε τομείς όπως η τεχνολογία; Aλλά και όσον αφορά σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, καθώς σήμερα όσο ποτέ άλλοτε υποφέρουμε στην απομόνωση και την αποξένωσή μας από τη φύση; Πώς συνδέεται η τέχνη του χορού με τις ανησυχίες και τις συνθήκες της εποχής; Η Τζένη Αργυρίου απαντά: «Προσπάθησα να σχεδιάσω ένα φεστιβάλ που αφουγκράζεται τις αγωνίες της εποχής και δίνει βήμα σε έργα που συνομιλούν με τον δικό τους τρόπο με το παρόν. Έργα διαφορετικά, μοναδικά, με προσωπική καλλιτεχνική γραφή, που καταθέτουν κάτι ευαίσθητο και ευάλωτο και αφυπνίζουν σκέψεις και συναισθήματα. Έργα χορογραφικά που συνθέτουν τα σώματα με μαεστρία στο χώρο και στο χρόνο και άλλα όπου ο χορός συνομιλεί με άλλες τέχνες όπως η μουσική, τα εικαστικά, το θέατρο, η φωτογραφία, ο κινηματογράφος. Έργα που εκκινούν διαδικασίες όπως η συμμετοχή της κοινότητας, η τελετουργία, η θεραπεία και που αναπτύσσονται γύρω από απλές αλλά πολύτιμες έννοιες όπως ο άνθρωπος, η φύση, η αναπνοή, η παύση. Στον πυρήνα του Φεστιβάλ είναι ο χορός που μιλάει για την ανθρώπινη κατάσταση, που μας συνδέει με τα βαθιά κομμάτια του εαυτού μας και που μας βοηθάει να χτίσουμε γέφυρες κατανόησης και αλληλεγγύης. Ο παλμός του Φεστιβάλ χτίζεται μέσα από τη διαδοχή των έργων, αναπτύσσοντας σταδιακά ένα συλλογικό σώμα, που μας τροφοδοτεί την περιέργεια για ανακάλυψη, την επιθυμία για παρατήρηση, που διαστέλλει το χρόνο και μας καλεί να ταξιδέψουμε από τον κόσμο του ενός καλλιτέχνη στον άλλον, για να ξαναβρούμε τον εαυτό μας και να ξαναβρεθούμε με τους άλλους. Ο χορός είναι ένα μέσο που ξεπερνά τα πολιτισμικά σύνορα, που μας επιτρέπει να συνομιλούμε μεταξύ μας και να εφευρίσκουμε νέους κώδικες, ίσως και νέους κόσμους».

Το Φεστιβάλ φέτος, εμφανίζεται με νέο λογότυπο και η οπτική του ταυτότητα κυριαρχείται από το χρώμα πορτοκαλί, το οποίο συμβολίζει χαρά και παίρνει έμπνευση από το φως του ήλιου, τη δυναμική του σύγχρονου χορού και την καλοκαιρινή διάθεση του Φεστιβάλ. Έτσι, το 31ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας δεν αποτελεί απλώς έναν σταθμό στην ιστορία αυτού του θεσμού αλλά αποτελεί και την εκκίνηση ενός νέου, πάντα δημιουργικού κεφαλαίου για την τέχνη του χορού στη χώρα κι έτσι φέτος τιμά τους Έλληνες δημιουργούς, τονίζοντας τη δυναμική τους παρουσία στη διεθνή σκηνή.

Η τέχνη του χορού, μια ωδή στην ελευθερία της σωματικής έκφρασης, ξεπερνά πολιτισμικά σύνορα, δημιουργεί νέους κόσμους, γέφυρες κατανόησης και αλληλεγγύης, εγείρει την περιέργεια του ατόμου και την επιθυμία του και είναι πάντα συμπεριληπτική και πιστή στην ανάγκη του ανθρώπου να εκφραστεί με τον δικό του τρόπο. Το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας συμβάλλει σε όλα τα παραπάνω εδώ και 31 χρόνια και θα συμβάλλει και για πολλά χρόνια ακόμα καθώς όπως σημείωσε και η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ: «Ο χορός μας συνδέει με τα βαθιά κομμάτια του εαυτού μας».

Στο 31ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας θα απολαύσουμε ένα πλούσιο πρόγραμμα που στόχο έχει να ενεργοποιήσει ολόκληρη την πόλη και την Περιφέρεια Πελοποννήσου. Με 12 παραστάσεις στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας (5 στην Κεντρική Σκηνή, 6 στην Εναλλακτική και μία στο φουαγιέ), 6 υπαίθριες παραστάσεις στην πόλη της Καλαμάτας, 8 παρουσιάσεις σε πόλεις της Περιφέρειας, μία επετειακή έκθεση και 2 νέες θεματικές ενότητες, το φετινό φεστιβάλ γίνεται ένας ασφαλής χώρος μιας ζωντανής τέχνης, που συνομιλεί, εμπνέει και ανυψώνει τον πνεύμα. Οι νέες ενότητες και οι παράλληλες δράσεις περιλαμβάνουν το “Dancing on Screen”, που εξερευνά τη σχέση χορού και με τον κινηματογράφο. Επιπλέον, τις «Συναντήσεις εκτός Σκηνής» όπου θα γίνει δημόσια συζήτηση για τον ρόλο της ηλικίας στην τέχνη και την «Επετειακή Έκθεση» όπου θα δούμε μια περιοδική αναδρομή στην ιστορία και την εξέλιξη του Φεστιβάλ σε όλη τη διάρκειά του.

Οι δράσεις του Φεστιβάλ θα φιλοξενηθούν σε πολυάριθμους χώρους: το Μέγαρο Χορού Καλαμάτας, το Αμφιθέατρο Κάστρου, η Κεντρική Πλατεία, το Δημοτικό Πάρκο Σιδηροδρόμων, το Λιμάνι, αλλά και το Δημοτικό Στάδιο, το Costa Navarino και άλλους δημόσιους χώρους εντός και εκτός πόλης. Μάλιστα, το πρόγραμμα «Χορός σε Πόλεις της Περιφέρειας» επεκτείνει τη δυναμική του Φεστιβάλ και συμβάλλει στην εξωστρέφεια και την προσβασιμότητα του σύγχρονου χορού.

Πρόγραμμα

“Mellowing” του Χρήστου Παπαδόπουλου: Πρεμιέρα με ένα έργο-ωδή στην ωριμότητα του σώματος από τον διακεκριμένο Έλληνα χορογράφο, με χορευτές άνω των 40 ετών, σε συνεργασία με την ομάδα Dance On Ensemble του Βερολίνου (Κεντρική Σκηνή, 18/7).

“MATERIA”– Andrea Salustri: Μια παράσταση με φελιζόλ και ένα σώμα σε κίνηση (Εναλλακτική Σκηνή, 19/7).

“Future Cargo”– Frauke Requardt & David Rosenberg: Φουτουριστική performance μέσα σε φορτηγό, που ταξιδεύει και σε άλλες πόλεις της Πελοποννήσου (Κεντρική Πλατεία, 19/7).

“Fantasie Minor”– Marco da Silva Ferreira: Urban dance και Schubert, σε ένα έργο χαράς και μουσικής σύνδεσης (Δημοτικό Πάρκο Σιδηροδρόμων, 20/7).

«Ραντάρ» – Μαριάννα Καβαλλιεράτου & Θοδωρής Οικονόμου: Ένα παιχνίδι ήχου και κίνησης μεταξύ σώματος και πιάνου (Φουαγιέ, 20/7).

“The Kitchen Dance”-Κατερίνα Φώτη: Οικιακή κίνηση ως χορός, μέσα από ένα γυναικείο, συλλογικό βλέμμα (Εναλλακτική Σκηνή, 21/7).

“May B”– Maguy Marin: Κλασικό έργο εμπνευσμένο από τον Samuel Beckett (Κεντρική Σκηνή, 21/7).

«Φωνές» – Παναγιώτα Καλλιμάνη: Συμμετοχική δημιουργία με μέλη της τοπικής κοινότητας (Αμφιθέατρο Κάστρου, 22/7).

“Dive / Skipping on Stardust”: Δίπτυχο από σπουδαστές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε συνεργασία με διεθνείς χορογράφους (Λιμάνι, 22/7).

“Τhrice”– Damien Jalet : Έργο παγκόσμιας ακτινοβολίας, με σύμπραξη μουσικής και χορού (Κεντρική Σκηνή, 23/7).

«Ο Γρίφος του Δάσους» – Ν. Σταματοπούλου & Τ. Βρεττός: Τελετουργία και φύση με έμπνευση από τον Ταΰγετο (Εναλλακτική Σκηνή, 24/7).

“Dance Your Way Out”– Μάρθα Πασακοπούλου: Ακουστικός περίπατος με το κοινό να συμμετέχει (Πάρκο Σιδηροδρόμων, 24/7).

“Tomorrow / Three Friends of Winter”: Δίπτυχο από αποφοίτους της ΚΣΟΤ, με τους Jasmin Vardimon και το δίδυμο Δανάη & Διονύσιος (Λιμάνι, 24/7).

“Slamming”– Ξένια Κογχυλάκη: Mosh pit ως σκηνική εμπειρία (Εναλλακτική Σκηνή, 25/7).

“Dive Into You”– Kat Válastur: Μια σόλο τελετουργία εμπνευσμένη από τη λειτουργία των δέντρων (Κεντρική Σκηνή, 25/7).

«Τη μέρα που ανέβηκα το βουνό μέχρι πάνω» -Α. Παπαδέλη Ρωσσέτου : Αναπνοές και σύνδεση μέσα από τη χορογραφία (Εναλλακτική Σκηνή, 26/7).

”Beytna”– Omar Rajeh: Τέσσερις χορογράφοι και τέσσερις μουσικοί από τον Λίβανο, την Κορέα, την Παλαιστίνη, το Βέλγιο και το Τόγκο μεταμορφώνουν μία κοινή και παραδοσιακή οικογενειακή συνάντηση σε μια καλλιτεχνική συνάντηση χορού, μουσικής και μαγειρικής. (Κεντρική Σκηνή, 26 &27/7. Στις 27/7 μετά την παράσταση, live μουσική συμπαραγωγή με Καλαματιανούς μουσικούς).

”For All We Know”– Hauert & Μαλκότσης: Αυτοσχεδιαστικό ντουέτο – συνάντηση δύο βετεράνων της performance (Εναλλακτική Σκηνή, 27/7).

Η Διεθνής Ένωση Εργαζομένων Γυναικείων Ενδυμάτων (ILGWU), τα μέλη της οποίας εργάζονταν στη βιομηχανία γυναικείων ενδυμάτων, ήταν κάποτε ένα από τα μεγαλύτερα εργατικά συνδικάτα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ένα από τα πρώτα συνδικάτα των ΗΠΑ που είχαν κατά κύριο λόγο γυναικεία συμμετοχή και αποτέλεσαν βασικό παράγοντα στην εργατική ιστορία της δεκαετίας του 1920 και του 1930.

Το ILGWU απέκτησε μια ξαφνική άνοδο των μελών μετά τις δύο επιτυχημένες μαζικές απεργίες, στις οποίες ηγήθηκε, στη Νέα Υόρκη. Η πρώτη, το 1909, ήταν γνωστή ως «η εξέγερση των 20.000» και διήρκεσε δεκατρείς εβδομάδες. Ήταν σε μεγάλο βαθμό αυθόρμητη, πυροδοτήθηκε από μια σύντομη αποχώρηση εργαζομένων του Triangle Shirtwaist Factory, που περιλάμβανε μόνο το 20% περίπου του εργατικού δυναμικού. Αυτό, ωστόσο, ώθησε μόνο τους υπόλοιπους εργαζόμενους να ζητήσουν βοήθεια από το σωματείο. Η εταιρεία κλείδωσε τους υπαλλήλους της όταν έμαθε τι συνέβαινε.

Η είδηση ​​της απεργίας διαδόθηκε γρήγορα σε όλους τους εργάτες ενδυμάτων της Νέας Υόρκης. Σε μια σειρά μαζικών συναντήσεων, αφού οι ηγετικές φυσιογνωμίες του αμερικανικού εργατικού κινήματος μίλησαν γενικά για την ανάγκη για αλληλεγγύη και ετοιμότητα, η Κλάρα Λέμλιχ σηκώθηκε για να μιλήσει για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δούλευε αυτή και άλλες γυναίκες και ζήτησε να σταματήσουν οι συζητήσεις και να γίνει κάλεσμα για απεργία ολόκληρης της βιομηχανίας. Το πλήθος απάντησε με ενθουσιασμό και, αφού έδωσε έναν βιβλικό όρκο στα Γίντις, «Εάν προδώσω αυτό στο οποίο δεσμεύομαι τώρα, ας μαραθεί αυτό το χέρι που σηκώνω τώρα ψηλά», ψήφισε για μια γενική απεργία.

Αυτοί οι εργάτες – που ήταν κυρίως γυναίκες και μετανάστες εργάτες – αψηφούσαν τις προκαταλήψεις πολλών συντηρητικών ηγετών της εργασίας, που πίστευαν ότι οι μετανάστες και οι γυναίκες γενικά δεν μπορούσαν να οργανωθούν. Το σύνθημά τους «Προτιμούμε να πεινάμε γρήγορα παρά να λιμοκτονούμε αργά» συνόψιζε το βάθος της πικρίας τους σχετικά με τα μέρη στα οποία εργάζονταν.

Η απεργία ήταν βίαιη. Η αστυνομία συνέλαβε διαδηλωτές για ασήμαντα ή φανταστικά αδικήματα, ενώ οι εργοδότες προσέλαβαν ντόπιους τραμπούκους για να τους χτυπήσουν καθώς η αστυνομία κοιτούσε από την άλλη πλευρά.

Μια ομάδα εύπορων γυναικών, ανάμεσά τους η Φράνσις Πέρκινς, η Αν Μόργκαν και η Άλβα Βάντερμπιλτ Μπέλμοντ, υποστήριξαν τους αγώνες των γυναικών της εργατικής τάξης με χρήματα και παρέμβαση με αξιωματούχους και συχνά έκαναν συγκεντρώσεις και πορείες μαζί τους. Οι εφημερίδες τις ονόμασαν «ταξιαρχία μινκ» επειδή χρησιμοποίησαν τον πλούτο και τα προνόμιά τους για να προσπαθήσουν να προστατεύσουν τους απεργούς. Οι απεργοί δεν δέχονταν πάντα τη βοήθειά τους. Η Έμμα Γκόλντμαν είπε στον Τύπο ότι «Εάν η απεργία κερδηθεί, θα είναι στα πλεονεκτήματα της, ότι δε βοηθήθηκε από πλούσιες κυρίες».

Η απεργία ήταν μόνο εν μέρει επιτυχημένη. Το ILGWU αποδέχτηκε έναν διαιτητικό διακανονισμό τον Φεβρουάριο του 1910 που βελτίωσε τους μισθούς, τις συνθήκες εργασίας και τις ώρες εργασίας των εργαζομένων, αλλά ο διακανονισμός δεν παρείχε αναγνώριση των συνδικάτων. Ορισμένες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Triangle Shirtwaist Factory, αρνήθηκαν να υπογράψουν τη συμφωνία.

Όμως ακόμα κι έτσι, η απεργία κατάφερε μια σειρά από σημαντικές νίκες. Ενθάρρυνε τους εργαζόμενους στη βιομηχανία να αναλάβουν δράση για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας τους και έστρεψε την προσοχή του κοινού στις συνθήκες εργασίας στα εργοστάσια ρουχισμού.

Αρκετούς μήνες αργότερα, το 1910, το ILGWU ηγήθηκε μιας ακόμη μεγαλύτερης απεργίας, που αργότερα ονομάστηκε «Η Μεγάλη Επανάσταση», με 60.000 εργάτες.

Μετά από μήνες διαδηλώσεων και απεργιακών κινητοποιήσεων, εξέχοντα μέλη της εβραϊκής κοινότητας, με επικεφαλής τον Louis Brandeis, μεσολάβησαν μεταξύ της ILGWU και της Ένωσης Κατασκευαστών. Οι εργοδότες πέτυχαν την υπόσχεση οι εργαζόμενοι να διευθετούν τα παράπονά τους μέσω διαιτησίας και όχι απεργιών κατά τη διάρκεια της Συμφωνίας (μια κοινή ρήτρα στις συμβάσεις της Ένωσης σήμερα).

Κατάφερε επίσης να συμπεριλάβει διατάξεις για τη σύσταση του Μικτού Συμβουλίου Υγειονομικού Ελέγχου, της Επιτροπής Παραπόνων και ενός Συμβουλίου Διαιτησίας.

Οι γυναίκες και οι μετανάστες στην πρώτη γραμμή, κατάφεραν με σθένος και αντίσταση να αποκτήσουν τα δικαιώματα που διεκδικούσαν όσον αφορά στις συνθήκες εργασίας τους, κάποια από τα οποία μπορεί σήμερα να μας φαίνονται δεδομένα. Κάθε τέτοια ημέρα μνήμης, ας θυμόμαστε όλους όσοι στάθηκαν απέναντι στην αδικία και την εκμετάλλευση.

Κεντρική φωτογραφία: Flickr